Orta Yüz Askılama

Orta Yüz Askılama nedir?

Orta yüz askılama, yanak ve elmacık bölgesinde aşağı inmiş yumuşak dokunun, cilt altına yerleştirilen çentikli iplerle yukarı doğru yeniden konumlandırılmasıdır. İple askılamada çentikli ipler önceden belirlenen hatlar boyunca yerleştirilir ve yüzün yüzeysel kas-bağ doku katmanını (SMAS) kaldırır; orta yüz askılama bu yöntemin yanak bölgesine uygulanmasıdır. Ameliyatla yapılan yüz germeden farklı olarak genellikle cerrahi kesi gerektirmez, deri çıkarılmaz.

Orta yüze yönelik bir çalışmada derin iç yanak yağı ile SMAS'ın iç katmanı hedeflenmiş; ipler göz çukurunun dış kenarındaki kemik zarına sabitlenerek yumuşak doku yukarı doğru asılmıştır. Bu, tek bir çalışmada kullanılan tekniktir; tek doğru yol olarak görülmemelidir. Bölge anatomisini inceleyen bir değerlendirmeye göre ipler, damar ve sinir yolları, yağ bölmeleri ve tutucu bağlar hesaba katılarak yerleştirilmelidir.

Klinikte eriyen ipler (PLLA/PDO) kullanılır. "İp askısı", klinikte iplerle yapılan askılama uygulamalarının genel adıdır; Fransız askısı bu yöntemler içindeki tekniklerden biridir. Orta yüz askılama da bu uygulamaların yanak ve elmacık bölgesine yönelik olanıdır.

İLGİLİFransız Askısı

KAYNAKPMID 30893160PMID 32766067PMID 39376117

Orta yüz neresidir, zamanla ne değişir?

Orta yüz, kabaca göz altı ile ağız köşesi arasında kalan elmacık ve yanak bölgesidir. Yaş ilerledikçe bu bölgede hem dokunun yeri hem de miktarı değişir. Askılama bu iki değişimden yalnızca birine, dokunun yerine yöneliktir. Bu yüzden askıyı düşünmeden önce bölgenin yapısını tanımak gerekir.

Tek bir elmacık yağı olarak anılan doku, aslında birbirinden bağımsız bölmelerden oluşur. Kadavralar üzerinde yapılan bir çalışmada iç, orta ve dış (şakak-yanak) bölmelerin ayrı birimler olduğu, burun-dudak çizgisinin bulunduğu yağın da kendi sınırları olan ayrı bir bölme olduğu görülmüştür. Bu çalışmaya göre yüz tek bir kütle hâlinde yaşlanmaz; komşu bölmeler arasındaki kayma, dokunun yer değiştirmesine katkıda bulunabilir.

Yaşla birlikte neler değiştiği görüntüleme çalışmalarında ölçülmüştür. Bilgisayarlı tomografiyle yapılan bir incelemede, ileri yaş grubunda orta yüz yağ bölmelerinin göz çukurunun alt kenarından daha uzakta durduğu ve bölmelerin içindeki hacmin alt kısma kaydığı görülmüş; derin iç yanak yağında hacim kaybı da ayrıca bildirilmiştir. Aynı kişilerin yıllar arayla çekilen manyetik rezonans (MR) görüntülerinde de yüzeysel orta yüz yağında hacmin ve kalınlığın azaldığı, üst ve orta bölmeler daralırken alt bölmenin genişlediği ölçülmüştür.

Bölmelerin hepsi aynı ölçüde hareketli de değildir. Ultrasonla yapılan bir çalışmada, gülümserken yüzeysel orta yüz bölmelerinin ortalama 3,7 mm yukarı hareket ettiği, derin bölmelerin ise benzer bir yer değişikliği göstermediği ölçülmüştür. Yani orta yüzde yer değiştiren yüzeysel bir katman ve daha sabit duran derin bir katman vardır.

İLGİLİHacim kaybı mı, sarkma mı?

KAYNAKPMID 17519724PMID 21915077PMID 32804897PMID 34365716

Tutucu bağlar: dokuyu yerinde tutan yapı

Orta yüzdeki yumuşak doku, kemikten deriye uzanan tutucu bağlarla yerinde durur. Bu bağların yaşla birlikte gevşemesi, sarkmayı oluşturan etkenlerden biridir. Askılamanın ne yapabileceği ve etkisinin ne kadar dayanacağı da büyük ölçüde bu yapıyla ilgilidir, çünkü ip bu bağ sisteminin içinde çalışır.

Araştırmalar, bu bağlardaki yaşa bağlı gevşemenin sarkmaya, çene hattında torbalanmaya ve hacmin aşağı inmesine katkıda bulunduğunu gösteriyor. Elmacık bölgesindeki bağ üzerine yapılan bir kadavra çalışmasında, bu bağın kemik zarından deriye kadar uzanan, kolajenden zengin yoğun bir bant olduğu doku incelemesiyle gösterilmiş; yüz oranlarından bağımsız, sabit bir anatomik işaret olarak tanımlanmıştır.

Ayrıntılı bir anatomi çalışması, bilinen tutucu bağların aslında küçük destek liflerinden oluşan yaygın bir sistemin yer yer güçlenmiş bölümleri olduğunu göstermiştir. Bu lifler dokuyu yer çekimine karşı taşırken belirli ölçüde harekete de izin verir. Aynı araştırmacılar ip askısını, dokuyu çevresindeki bağlardan ayırmadan (serbestleştirmeden) kaldıran yöntemler arasında sayar: bu yöntemlerde liflerin yer çekimine karşı duruşu değişir ve kaldırılan dokunun yükü yalnızca ipin sabitlendiği noktaya biner. Araştırmacılara göre bu durum kaldırmanın kalıcılığını sınırlar.

İple askılamanın anatomisine dair değerlendirmelerde, dokuyu bozmadan etkisini sürdürebilen bir kaldırma için tutucu bağların hesaba katılması önemli görülür. Bağların nerede durduğu ve ipin nereye tutunacağı planlamanın bir parçasıdır.

KAYNAKPMID 41440945PMID 40900161PMID 37747400PMID 39376117

Sarkma mı, hacim kaybı mı?

Aynada sarkma gibi görünen şeyin bir kısmı, orta yüzdeki dokunun aşağı inmesinden değil azalmasından kaynaklanabilir. Askı yer değiştirmiş dokuyu yukarı taşır, eksilen dokuyu yerine koymaz. Bu nedenle uygulamadan önce ikisini ayırt etmek gerekir: yanlış duruma uygulanan askı beklenen görüntüyü vermez.

Bu ayrımın bir geçmişi vardır. Yüz yaşlanmasını yalnızca yer çekimiyle açıklayan yaklaşımdan, hacim değişimini de hesaba katan yaklaşıma geçilmiştir. Bu geçişte, yüz yağının sınırları belli bölmelerden oluştuğunun gösterilmesi belirleyici olmuştur. Bölmelere göre planlanan hacim uygulamalarına ilginin artması da bu değişimle ilişkilendirilir.

Derin iç yanak yağını tanımlayan bir kadavra çalışması bu duruma bir ad verir: yalancı sarkma. Bu yağ bölmesinin hacmi azaldığında üstteki deri örtüsü fazla kalır ve burun-dudak çizgisi daha belirgin görünür; oysa doku aşağı inmemiştir. Araştırmacılara göre bu bölmenin desteklenmesi yanağın öne doğru çıkıntısını artırır; dokuyu yalnızca yana doğru yeniden yerleştirmek ise bu etkiyi sağlamaz.

Orta yüz bölmelerinin hareketini ultrasonla ölçen araştırmacılar da derin bölmelerde hacim desteğinin kemiğin hemen üzerindeki derin düzlemde yapılmasını önerir. Bu bulgular, hacim kaybında izlenecek yolun askı değil, hacim veren yöntemler olduğunu düşündürür. Elmacık dolgusu ve sıvı yüz germe bu tür yöntemlerdir; ayrıntılarını kendi sayfalarında bulabilirsiniz. Aynı yüzde iki durum birlikte bulunabilir; hangisinin baskın olduğu muayenede ayırt edilir.

İLGİLİElmacık Kemiği / Yanak Dolgusu

KAYNAKPMID 25289286PMID 18520902PMID 34365716

Askı ipi orta yüzde nasıl etki eder?

Çentikli ip cilt altındaki dokuya tutunur ve onu ipin uzandığı yön boyunca yukarı taşır. Orta yüzde bu, aşağı inmiş yanak dokusunun daha yukarıda tutulması demektir. Etki mekaniktir: ipin hangi doku katmanından geçeceği, hangi yöne çekeceği ve nereye sabitleneceği anatomik değerlendirmeyle planlanır.

Oturur ve yatar pozisyonda çekilen fotoğrafların karşılaştırıldığı 143 kişilik bir çalışmada, iki pozisyon arasındaki yumuşak doku kayması ip askısı yapılmış grupta, yapılmamış gruba göre anlamlı olarak daha az bulunmuştur. Bu sonuç, askının dokunun yer çekimiyle aşağı kaymasını sınırlayabileceğini düşündürür. Ancak çalışma aynı kişileri uygulamadan önce ve sonra izlememiş, farklı grupları karşılaştırmıştır; ölçümler de orta yüze özgü değil, yüzün geneline aittir. Araştırmacılar ayrıca gevşekliğin oturur pozisyonda değerlendirilmesinin önemini vurgular.

Eriyen iplerle yapılan çalışmalarda, iplerin hem anında bir kaldırma sağladığı hem de cildin yapısını destekleyen kolajen proteininin üretimini uyardığı öne sürülür. Bu ikinci etkinin ne kadar sürdüğü ve görünüme ne ölçüde yansıdığı konusunda veri sınırlıdır. Çentikli iplerle ilgili araştırmalar bir arada değerlendirildiğinde, eriyen iplerle yan etkilerin azaldığı, ancak uzun dönem etkinliğin hâlâ belirsiz olduğu görülüyor.

KAYNAKPMID 41142878PMID 41145860PMID 30893160

Orta yüz askılamasının kanıtı ne kadar güçlü?

Kısa cevap: sınırlı. Orta yüze özgü çalışmalar az sayıda kişiyle ve çoğunlukla karşılaştırma grubu olmadan yapılmıştır. Sonuçlar da çalışmadan çalışmaya farklıdır: bir seride etki birinci yıla doğru belirgin biçimde azalmış, başka bir çalışmada iyileşme altıncı aya kadar sürmüştür. Bu, yöntemin işe yaramadığı anlamına gelmez; beklentinizi neye dayandırabileceğinizi gösterir.

Orta yüzüne ip askısı yapılan 64 kadının izlendiği bir seride, beş üzerinden puanlanan hasta memnuniyeti birinci ayda ortalama 4,7 iken birinci yılda 2,8'e düşmüştür. Elmacık tepesinin dikey konumunu değerlendiren hekim puanı da 4,5'ten 3,1'e gerilemiştir; bu puanlama, tarafsız olması için kör yöntemle yapılmıştır. Araştırmacılar en az altı ay tatmin edici sonuç alındığını belirtir; ancak aynı veriler etkinin birinci yıla doğru belirgin biçimde azaldığını da gösteriyor.

Otuz kadının orta yüzüne eriyen çentikli ip uygulanan ve katılımcıların önceden planlanarak izlendiği (ileriye dönük) bir çalışmada, kırışıklık şiddeti puanları altıncı aya kadar anlamlı olarak azalmıştır. Bu çalışma kırışıklık şiddetini ve genel görünümdeki iyileşmeyi ölçmüş, altıncı aydan sonrasını izlememiştir. Araştırmacılar başka ip türleriyle karşılaştırma yapamadıklarını ve bu alandaki bilginin büyük ölçüde geçmiş kayıtların incelendiği (geriye dönük) çalışmalardan ya da tek tek vaka anlatımlarından geldiğini kendileri belirtir.

Daha eski ve kör değerlendirmeli bir çalışmada, yalnızca iple askılama yapılan grupta birinci ayda ortaya çıkan düzelme çalışmanın sonuna kadar korunmamıştır. Araştırmacılar kısa dönemdeki iyileşmenin büyük ölçüde işlem sonrası ödem (şişlik) ve iltihabi yanıta bağlı olabileceğini belirtmiştir. Bu çalışma yöntemin ilk dönemine aittir ve birden çok yüz bölgesini birlikte kapsar. O zamandan bu yana erimeyen iplerin yerini eriyen ipler almıştır; ancak daha yeni bir değerlendirmeye göre yöntem umut verici görünse de kullanımını destekleyen yeni kanıt eklenmemiştir.

KAYNAKPMID 32766067PMID 41145860PMID 19451452PMID 30893160PMID 39442180PMID 33471152

Orta yüz ve burun-dudak çizgisi

Orta yüz sarkması, burun-dudak çizgisinin derinleşmesiyle birlikte anılır. Ancak bu çizginin tek bir nedeni yoktur ve askı bu nedenlerden yalnızca birine yöneliktir. Çizgiyi derinleştiren, yanak dokusunun aşağı inmesi olabileceği gibi derin yanak yağındaki hacim kaybı da olabilir.

Orta yüz askılamasını anlatan bir çalışmada yanak dokusunun sarkması, burun-dudak çizgisinin derinleşmesi ve elmacık tepesindeki ışık yansımasının azalması, yüz yaşlanmasının belirgin özellikleri arasında sayılır. Öte yandan derin iç yanak yağı üzerine yapılan bir çalışmaya göre bu bölmedeki hacim kaybı, doku aşağı inmeden de çizgiyi daha belirgin gösterebilir.

Bu bölgenin ameliyatta bile kendine özgü bir güçlüğü vardır. Bir anatomi ve mekanik test çalışmasında, orta yanağı kaldıran bileşik bir cerrahi yöntemde dikiş doğrudan burun-dudak çizgisinin üzerindeki yağ yastığına konsa bile çekme kuvvetini bu yağ yastığının değil derinin taşıdığı gösterilmiştir. Araştırmacılar, ameliyattan sonra deri gevşedikçe çizginin erken dönemde geri gelmesini buna bağlar. Daha kalıcı bir düzelme için de bu yağ yastığını hedefleyen yöntemlerin, belki yağ ve kemik hacminin yerine konmasıyla birlikte, araştırılmasını önerirler.

Bu bulgu cerrahi bir işlemle ilgilidir ve ip askısına doğrudan uyarlanamaz. Ama şunu gösterir: burun-dudak çizgisi yalnızca kaldırmayla çözülen bir sorun değildir. Çizginin ardında sarkma mı, hacim kaybı mı, yoksa ikisi birden mi olduğu muayenede ayırt edilir.

İLGİLİNazolabial Dolgu

KAYNAKPMID 32766067PMID 18520902PMID 37130080

Askı ile hacim desteği birlikte düşünüldüğünde

Orta yüzde sarkma ile hacim kaybı bir arada bulunabildiği için, askının hacim veren uygulamalarla birlikte yapıldığı çalışmalar da vardır. Ancak bu konudaki veriler henüz küçük ön (pilot) çalışmalardan ibarettir ve iki yöntemi birleştirmenin, her birini tek başına uygulamaktan daha iyi olduğu gösterilmemiştir.

Orta yüzünde hacim kaybı olan 11 kişiye hyalüronik asit dolgu ile eriyen çentikli ipin birlikte uygulandığı ve 24 ay izlendiği, tek bir kurumda yapılan pilot bir çalışmada, üç boyutlu ölçümlerde orta yüz genişliğinde anlamlı azalma; katılımcıların ve araştırmacıların değerlendirmelerinde ise iyileşme bildirilmiştir. Araştırmacılar bu sonuçların farklı toplumlarda doğrulanması ve başka yöntemlerle karşılaştırılması gerektiğini belirtir.

Katılımcı sayısı az olan ve karşılaştırma grubu bulunmayan bu çalışma, birlikte uygulamanın yalnız askıdan ya da yalnız dolgudan daha iyi olup olmadığını göstermez. Hangi yöntemin, hangi sırayla ya da birlikte gündeme geleceği, yüzünüzde hangi durumun baskın olduğuna göre muayenede belirlenir. Askının kolajen uyarıcı maddelerle birlikte düşünülmesi ayrı bir konudur ve kombine yüz gençleştirme sayfasında ele alınır.

İLGİLİKombine Yüz Gençleştirme

KAYNAKPMID 39692727

Orta yüz askılamasının yapamadıkları

Orta yüz askılama kaybolan hacmi yerine koymaz, ileri derecede sarkmayı toparlamaz ve ameliyatla yapılan orta yüz ya da yüz germenin yerini tutmaz. Etkisi zamanla azalır; araştırmalar ne kadar süreceğine dair kesin bir süre vermez ve uzun dönem veri sınırlıdır.

Birinci sınır hacimle ilgilidir. Derin iç yanak yağının azalmasından kaynaklanan düzleşme ve yalancı sarkma, dokunun yeniden yerleştirilmesiyle giderilmez. Bu yağ bölmesini tanımlayan çalışmaya göre hacim desteği yanağın öne doğru çıkıntısını artırır; dokuyu yalnızca yana doğru yeniden yerleştirmek ise bu etkiyi sağlamaz. Bu yüzden askının yanağa öne doğru çıkıntı kazandırması beklenmemelidir.

İkinci sınır sarkmanın derecesiyle ilgilidir. Ameliyatla yapılan yüz germe tekniklerini karşılaştıran bir değerlendirmeye göre tutucu bağları koruyan, daha az müdahale içeren teknikler ileri gevşeklikte daha sınırlı düzeltme sağlar; bağları serbestleştiren teknikler ise orta yüz dokusunu daha fazla hareket ettirebilir. Bu değerlendirme ip askısını doğrudan incelemez; ancak bir kadavra çalışması bu uygulamayı, dokuyu serbestleştirmeden kaldıran yöntemler arasında sayar.

Üçüncü sınır süreyle ilgilidir. Bu kadavra çalışmasına göre serbestleştirilmeden kaldırılan dokunun yükü sabitleme noktasına biner ve bu durum kalıcılığı sınırlar. Orta yüze ip askısı yapılan bir seride de sonuçların ilk yıl içinde gerilediği bildirilmiştir. Kanıtları değerlendiren araştırmacılar, bu uygulamayı düşünen kişinin yan etkiler, etkinin süresi ve etkinlik verisinin sınırları konusunda ayrıntılı bilgilendirilmesi gerektiğini vurgular. Bu sınırlar uygulamanın yapılmaması gerektiği anlamına gelmez; beklentinizi nereye kuracağınızı gösterir. Hekim değerlendirir, karar sizindir.

İLGİLİYüz neden sarkar?

KAYNAKPMID 18520902PMID 41440945PMID 37747400PMID 32766067PMID 33471152

Bölgenin anatomisi ve güvenlik

Orta yüzde ipin hangi derinlikten (düzlemden) geçtiği, damarlarla, yüz sinirinin dallarıyla ve bez yapılarıyla ilişkisini belirler. Güvenliğin önemli bir kısmı bu anatomiyle ilgilidir; bildirilen ciddi ama seyrek komplikasyonların bir bölümü bu yapıların etkilenmesiyle ilişkilidir.

İp askısında anatomiye dair bir değerlendirmeye göre damarların çevresinde dikkatle çalışmak kanama ve morarma gibi komplikasyonların riskini azaltmada; yüz sinirinin seyrini bilmek ise yüzde güçsüzlük ya da felçle sonuçlanabilecek sinir hasarı riskini azaltmada önemlidir. Yüz ve boyun uygulamalarına ait çalışmaları bir araya getiren sistematik bir derlemede de ciddi ama seyrek bildirimler arasında his değişiklikleri ile damar ve bez yaralanmaları yer alır.

İpin hangi katmandan geçmesi gerektiği konusunda da tam bir uzlaşı yoktur. Sekiz kadavra üzerinde yapılan bir çalışmanın yazarları, yüzün yan bölgesi için bu konuda uzlaşı bulunmadığını belirtir; kendi incelemelerinde SMAS'ın hemen üzerindeki katmana yerleştirilen ipler damar, sinir ve kaslara zarar vermemiştir. Bu bir kadavra bulgusudur ve canlı dokudaki sonuçları doğrudan göstermez.

Bu bilgiler sizi uygulamadan caydırmak için değil, bölgenin neden dikkat gerektirdiğini açıklamak içindir. İpin hangi düzlemden ve hangi yönde geçirileceği, nereye sabitleneceği hekimin değerlendirmesine ve tekniğine bağlıdır.

KAYNAKPMID 39376117PMID 34699439PMID 41684922

Bilinen riskler

İp askısında en sık bildirilen etkiler şişlik ve morarmadır. Daha seyrek olarak ipin görünmesi ya da ele gelmesi, ciltte çukurlaşma, asimetri, his değişikliği ve enfeksiyon bildirilir. Şişlik ve morarma, orta yüz uygulamalarıyla daha sık ilişkilendirilmiştir.

Yirmi altı çalışmadaki 2.827 hastanın verisini birleştiren bir meta-analizde (birçok çalışmanın sonuçlarını bir arada inceleyen analiz) şişlik %34, morarma %26, ipin görünür ya da ele gelir olması %10, ciltte çukurlaşma %7 oranında bildirilmiştir. Daha az sayıda çalışmada yer alan kulak çevresinde uyuşma ve çekilme hissi ise yaklaşık %5 ve %7 oranında bildirilmiştir. Araştırmacılar ilk dört haftadaki şişlik, ağrı ve morarmayı erken; ipin görünmesi, çukurlaşma ve ipin yer değiştirmesini ise daha önemli olabilecek geç komplikasyonlar olarak ayırır. Çalışmalar arasındaki farklılık yüksektir.

Yalnızca eriyen iplerle yapılan 19 çalışmayı ve 1.406 hastayı kapsayan sistematik bir derlemede en sık morarma (%19,49), şişlik (%16,79) ve hassasiyet (%9,96); en seyrek ise kan birikimi (%0,64), his bozukluğu (%1,14) ve enfeksiyon (%2,49) bildirilmiştir. Şişlik ve morarma orta yüz uygulamalarıyla, çentikli iplerle ve polikaprolakton iplerle daha çok ilişkili bulunmuş; sabitlenmeden bırakılan ipler de sabitlenenlere göre daha fazla komplikasyonla ilişkilendirilmiştir.

Yüz ve boyun uygulamalarında 14.222 hastayı kapsayan sistematik derlemede ise en sık bildirilen bulgu asimetridir. Bulguların çoğu geçici olmuş ve kendiliğinden gerilemiştir; yüz hattındaki düzensizlikler, damar ve bez yaralanmaları, enfeksiyon ve iltihabi yanıtlar bu genellemenin istisnaları olarak sayılmıştır. Daha ciddi olguların tedaviyle gerilediği bildirilmiştir.

İşlemden önce kan sulandırıcılar, antiagregan (kan pulcuklarının kümelenmesini önleyen) ilaçlar ve kanamayı etkileyebilecek takviyeler sorulur; reçeteli ilaçlar hasta tarafından kendi kararıyla kesilmez, gerekirse ilgili hekimin görüşü alınarak işlem planlanır ya da ertelenir. Yukarıdaki oranlar farklı ip, teknik ve takip süreleriyle yapılmış çalışmalara aittir; tek bir kişi için beklenen sonucu göstermez ve bu kliniğin verisi değildir.

İLGİLİAskı ipi sonrası nelere dikkat edilir?

KAYNAKPMID 41988336PMID 39442180PMID 34699439