Jawline / Nefertiti Botoksu

Jawline / Nefertiti Botoksu nedir?

Jawline / Nefertiti botoksu, botulinum toksinin alt çene kemiğinin kenarı boyunca uzanan platisma kasına enjekte edilmesidir. Amaç, bu kasın alt yüzü aşağı doğru çeken etkisini azaltarak çene hattının daha belirgin görünmesini sağlamaktır. Günlük dilde kullanılan "botoks" sözcüğü aslında bir ürün adından yerleşmiştir; etken maddenin adı botulinum toksindir. Toksinin genel etki mekanizmasını ve genel risklerini Botulinum Toksin sayfasında bulabilirsiniz; burada yalnızca çene hattına özgü sorular yer alıyor.

Alt yüz ve boyunda botulinum toksinle kaldırma etkisini inceleyen araştırmaları bir araya getiren bir sistematik derlemede, taranan 1.843 yayından yalnızca 11'i değerlendirmeye alınabilmiştir. Bu çalışmalarda en sık kullanılan yöntem, alt çene kenarı boyunca deri içine ya da deri altına yapılan enjeksiyonlardır. Hastaların sonuçtan memnuniyeti yüksek bildirilmiş, etkinin 12 haftaya kadar sürdüğü aktarılmıştır. Araştırmacılar, kaldırma etkisini doğru ölçmek için tutarlı ve nesnel ölçütlerin kurulması gerektiğini de vurgular.

Kaldırma etkisi bir dengeye dayanır: yüzü aşağı çeken kaslar gevşetildiğinde, yukarı kaldıran kasların karşısında onları dengeleyen bir kuvvet kalmaz ve yüzde kaldırılmış bir görünüm oluşur. Platisma, hem boyun bantlarına hem de alt yüzü kaldırmaya yönelik uygulamalarda başlıca hedef kastır. Bilmeniz gereken bir nokta da şu: çene hattı konturu dahil bu kullanımlar endikasyon dışıdır, yani ilacın onaylı kullanım alanları arasında yer almaz; yan etkiler de görülebilir.

İLGİLİBotulinum Toksin

KAYNAKPMID 42743552PMID 39196835PMID 36548765

Bu ad nereden geliyor?

Nefertiti, ünlü büstüyle tanınan bir Antik Mısır kraliçesidir; uygulama adını bu büstteki çene ve boyun hattından alır. "Nefertiti lift" adı, 2007'de yayımlanan bir makaleyle tıp literatürüne girmiştir. Makale, alt çene kenarına botulinum toksin uygulanan bir tekniği tanımlar; amacını çene hattındaki deriyi toparlayarak küçük bir germe (mini lift) görünümü vermek olarak açıklar ve yazarın 130 hastalık deneyimini aktarır.

Ancak bu makale kontrollü bir çalışma değil, tek bir uygulayıcının deneyimini anlatan bir teknik tanımıdır. Memnuniyet ve yan etki sıklığına ilişkin bilgiler de yazarın kendi değerlendirmesine dayanır. Ad zamanla yerleşmiştir: Nefertiti lift tekniği, İtalyan uzmanların ortak görüşlerini bildirdiği 2022 tarihli uzlaşı raporunda ilk kez uzlaşı kapsamına alınmıştır.

Adın tarihsel bir figüre gönderme yapması, uygulamanın bir güzellik ölçüsü ya da hedefi tarif ettiği anlamına gelmez; bu anatomik bir terim değil, bir teknik adıdır. Türkçede aynı uygulama çoğu zaman "jawline botoksu" diye aranır. Ancak bu ad bazen çiğneme kasına yapılan uygulama için de kullanılır. İkisi farklı kaslara yönelik, birbirinden ayrı uygulamalardır.

KAYNAKPMID 18236245PMID 35060310

Platisma kası çene hattını nasıl etkiler?

Platisma, derinin hemen altında boynun tamamını ve yüzün alt bölümünü örten ince, yüzeysel bir kastır; alt yüzü aşağı çeken kaslardan biridir. Birden çok çalışmanın sonuçlarını birleştiren bir meta-analize göre platisma belirginliği, yaşlanmayla ilişkili yaygın bir estetik yakınmadır ve iki sonuç doğurur: boyunda görünür bantlar ve çene hattının netliğini kaybetmesi. Yani çene hattının belirsizleşmesinde kasın da payı olabilir.

Kasın yüzdeki bölümü uzun süre gözden kaçmıştır. 161 hastanın geriye dönük incelendiği bir çalışmada, alt çene kenarının hemen üstüne ve altına yapılan yüzeysel enjeksiyonlarla platismanın üst bölümü tedavi edilmiştir. Önden ve yandan bakıldığında alt yüz konturunun belirginleştiği ve çene kenarının hemen altındaki yatay çizgilerin gevşediği bildirilmiştir. Araştırmacılar, platismanın üst kısmının alt yüzün işlevsel anatomisinde önemli bir rol oynadığı sonucuna varmıştır.

Kasın sinirleri de bu bölgenin neden ayrı ele alındığını açıklar. Kadavralar üzerinde yapılan bir anatomi çalışmasında, platismanın incelenen tüm örneklerde büyük ölçüde yüz sinirinin boyun dalıyla beslendiği, en üst bölümünün ise buna ek olarak yüz sinirinin alt çene kenarı boyunca seyreden marjinal mandibular dalından sinir aldığı görülmüştür. Kasın alt yarısında boyun çevresindeki başka sinirler de gözlenmiştir. Araştırmacılara göre uygulamada, kasın bütününe dağılan boyun dalının yanı sıra kasın orta ve alt bölümlerine ulaşan diğer sinirler de hesaba katılmalıdır.

İLGİLİBoyun gençleştirme: boyunda ne değişir?

KAYNAKPMID 36548765PMID 41612547PMID 39196835PMID 28394862PMID 36479919

Boyun botoksundan farkı nedir?

Boyun botoksu ve Nefertiti botoksu aynı kası hedefler, ama aynı soruna yanıt vermez. Boyun botoksunda hedef, boynun ön yüzünde kasılınca beliren dikey platisma bantlarıdır. Nefertiti botoksunda ise hedef, kasın alt çene kenarı boyunca alt yüzü aşağı çeken etkisidir. Pratikte iki hedef çoğu zaman birlikte ele alınır; tekniği değerlendiren bir çalışmada da Nefertiti botoksu hem platisma bantlarına hem alt çene kenarına yapılan enjeksiyon olarak tanımlanır.

İki hedef için kanıtın gücü aynı değildir. Üç randomize kontrollü çalışmayı (katılımcıların rastgele gruplara ayrıldığı karşılaştırmalı çalışmalar) ve 912 katılımcıyı bir araya getiren bir meta-analizde, tedavi plaseboya (etkisiz ilaç) göre anlamlı düzelme sağlamış, istenmeyen etkiler ise plasebodakine benzer sıklıkta görülmüştür. Bu çalışmalarda incelenen durum platisma belirginliğidir; bu tanım boyun bantlarını ve çene hattının netliğini kaybetmesini birlikte kapsar. Aynı durumu inceleyen bir faz III çalışmada (ilaç araştırmalarının geniş hasta gruplarıyla yapılan ileri aşaması) katılımcılar, çene hattı ve boyun bantlarının görünümünden daha az rahatsızlık duyduklarını bildirmiştir. Bir önceki araştırma aşamasına ait bir faz II çalışmada ise hastaların kendi değerlendirmelerinde çene hattının netliği plaseboya göre iyileşmiştir.

Bu veriler tek bir ürünle ve belirli doz şemalarıyla yapılmış çalışmalardan gelir; faz II çalışmanın katılımcılarının büyük çoğunluğu kadın ve beyaz ırktandır. Yalnızca alt çene kenarına yönelik teknik ise çoğunlukla olgu serileriyle, yani kontrol grubu olmadan bir grup hastanın sonuçlarını aktaran çalışmalarla incelenmiştir. Nefertiti tekniğini 30 hastada değerlendiren çalışmada istatistiksel olarak anlamlı düzelme yalnızca platisma bantlarında görülmüştür. Boyun bantlarına yönelik uygulamanın ayrıntılarını Boyun Botoksu sayfasında bulabilirsiniz.

İLGİLİBoyun Botoksu

KAYNAKPMID 28654586PMID 41612547PMID 39442886PMID 41933889

Masseter (çiğneme kası) botoksundan farkı nedir?

Türkçede "jawline botoksu" araması bazen çiğneme kasına (masseter) yapılan uygulamayı da kapsar, ama ikisi farklıdır. Masseter uygulamasında hedef, büyüdüğünde alt yüz konturunu değiştirebilen çiğneme kasıdır ve amaç kasın boyutunu küçültmektir. Nefertiti tekniğinde hedef platismadır ve amaç, alt çene kenarı boyunca aşağı yönlü çekişi azaltmaktır. Kısacası biri çiğneme kasının boyutuyla, diğeri çene hattının konturuyla ilgilidir.

Masseter uygulamasına ilişkin kanıt, Nefertiti botoksuna göre daha fazla kontrollü çalışmaya dayanır. Beş randomize, plasebo kontrollü çalışmayı ve 536 katılımcıyı bir araya getiren bir meta-analizde, kısa dönemde kas kalınlığında azalma ve belirginlikte iyileşme bildirilmiştir. Ancak çalışmalar arasındaki farklar büyüktür ve en uygun uygulama protokolünü belirlemek için kanıt yetersiz kalmaktadır.

İki uygulama birbirini etkileyebilir. 20 hastalık bir çalışmada, masseter enjeksiyonundan sonra bazı hastalarda alt çenede sarkma gibi istenmeyen etkiler görülebildiği için masseter ve platisma kaslarına birlikte uygulama yapılan bir yöntem kullanılmıştır. Bu küçük seride çene hattında yükselme ve simetride iyileşme bildirilmiştir. Sizde hangi kasın söz konusu olduğu ya da ikisinin birlikte değerlendirilip değerlendirilmeyeceği muayenede belirlenir. Masseter uygulaması Diş Sıkma / Masseter Botoksu sayfasında anlatılıyor.

İLGİLİDiş Sıkma / Masseter Botoksu

KAYNAKPMID 42379083PMID 38494986

Kanıt ne kadar güçlü?

Kısa cevap: sınırlı. Yalnızca alt çene kenarına yönelik kaldırma tekniği için verilerin büyük bölümü olgu serilerinden, geriye dönük incelemelerden ve derlemelerden gelir. Alt yüz ve boyunda kaldırmayı inceleyen sistematik derlemede yalnızca 11 çalışma bir araya getirilebilmiş; kaldırma etkisini ölçmek için tutarlı ve nesnel ölçütlerin henüz kurulması gerektiği vurgulanmıştır.

Bu çalışmaların sonuçları olumludur, ama nasıl okunduğu önemlidir. Asyalı kadınlarda yüz sarkmasına bölgesel platisma enjeksiyonu yapılan 512 hastanın 192'sinin geriye dönük incelendiği bir çalışmada iyileşme puanları yüksek bulunmuş; ancak 28–39 yaş grubundaki iyileşme, 40 yaş üstü gruba göre anlamlı olarak daha yüksek çıkmıştır. Bu çalışmanın kanıt düzeyi V olarak verilmiştir; bu, kanıt sıralamasının en alt basamağıdır. Üç boyutlu ölçümle yapılan başka bir çalışmada hafif ve orta düzeyde sarkması olan 57 hasta tedavi edilmiş, ancak bunların yalnızca 32'si takip edilebilmiştir.

Kontrollü veriye en yakın bilgi iki kaynaktan gelir. Birincisi, yukarıda anlatılan ve boyun bantlarıyla çene hattını birlikte ele alan platisma belirginliği çalışmalarıdır. İkincisi, alt yüzde platismaya ve ağız köşesini aşağı çeken kasa yapılan enjeksiyonların kapsamını karşılaştıran, 80 hastalık randomize, çift kör (ne hastanın ne de değerlendirenin hangi grupta olduğunu bildiği) bir çalışmadır. Bu çalışmada tüm gruplarda ölçülebilir kaldırma etkisi saptanmış ve tedavi alanı genişledikçe dokunun yer değiştirmesi artmıştır; ancak en geniş uygulama yapılan grupta 90. günde istenmeyen etkiler de daha yüksek bulunmuştur. Vücut kitle indeksi arttıkça etki azalmıştır.

Botulinum toksinle kaldırmayı ele alan bir derleme de daha fazla plasebo kontrollü ve nesnel veriye ihtiyaç olduğunu belirtir. Bu nedenle yukarıdaki sayılar size özgü bir başarı oranı ya da süre anlamına gelmez; yalnızca çalışmaların kimi ve nasıl incelediğini gösterir.

KAYNAKPMID 42743552PMID 31093710PMID 34993595PMID 42610208PMID 39196835

Kas, sarkma ve hacim: üç ayrı soru

Çene hattının belirsizleşmesi tek bir nedene bağlı olmayabilir. Aşağı çeken aktif bir kas, dokunun aşağı inmesi, alt çene çevresindeki hacim kaybı ve çene altındaki yağ birikimi benzer bir görüntü oluşturabilir. Nefertiti botoksu bunlardan yalnızca ilkine, yani kasın payına yöneliktir. Diğerleri kasın gevşemesiyle değişmez.

Ameliyatsız boyun gençleştirme yöntemlerini ele alan bir derlemeye göre botulinum toksin, derisi çok gevşek olmayan ama kasıldığında belirgin platisma bantları oluşan kişilerde fayda sağlayabilir; daha gevşek deride ve çene altındaki yağ birikiminde ise başka yöntemler gündeme gelir. Nefertiti tekniğini değerlendiren çalışmada da en çok düzelen hastalar, başlangıçtaki bölgesel değerlendirme puanları daha düşük olanlardır. Araştırmacılar, tekniğin özellikle platisma kası aşırı aktif ve derisi esnekliğini korumuş genç hastalarda yararlı olduğu sonucuna varmıştır.

Hacim ayrı bir sorudur. Çene ucunda ya da alt çene kenarında hacim ve kontur kaybı öne çıkıyorsa, kası gevşetmek bu hacmi yerine koymaz; bu soruna dolgu uygulamaları yanıt arar; bunlar Çene ve Jawline Dolgusu sayfasında anlatılır. Aynı yüzde kas, sarkma ve hacim sorunları bir arada da bulunabilir. Hangisinin önde olduğu muayenede, yüzünüz hem dinlenirken hem kasılırken değerlendirilerek belirlenir.

İLGİLİÇene ve Jawline Dolgusu

KAYNAKPMID 37169415PMID 28654586

Bu uygulamanın sınırı

Nefertiti botoksu bir kas uygulamasıdır. Sarkmış dokuyu yukarı kaldırmaz, deri fazlalığını toparlamaz, hacim eklemez ve çene altındaki yağı azaltmaz. Etkisi kalıcı değildir; kas hareketi zamanla geri döner.

Tekniği fotoğraf ölçekleriyle değerlendiren 30 hastalık çalışmada çene hattı üzerindeki sarkma (İngilizcede "jowl"), marionette çizgileri (ağız köşelerinden çeneye doğru inen çizgiler), ağız köşeleri ve boyun hacmi düzelme eğilimi göstermiş, ancak bu düzelme istatistiksel olarak anlamlı düzeye ulaşmamıştır. Yüz sarkmasına yönelik geriye dönük çalışmada da iyileşme genç yaş grubunda daha belirgin bulunmuştur. Yani sarkmanın öne çıktığı durumlarda kas üzerinden elde edilebilecek etki sınırlıdır.

Etkinin süresi de sınırlıdır. Alt yüz ve boyunda kaldırmayı inceleyen sistematik derlemeye göre etki 12 haftaya kadar sürer; devam etmesi uygulamanın tekrarlanmasına bağlıdır. Platisma belirginliğinde tekrarlanan uygulamayı inceleyen faz III çalışma, en az üç ay arayla yapılan dört uygulama döngüsüne kadar veri sunar. Daha uzun döneme ait kontrollü veri ise bu kaynaklarda yer almıyor.

İple askılama gibi sarkmaya yönelik yöntemler kendi sınırlarıyla birlikte ayrı sayfalarda anlatılır; çene hattına yönelik olanı için Alt Yüz & Jawline Askılama sayfasına bakabilirsiniz. Sizin için hangi yolun anlamlı olduğu — Nefertiti botoksu, başka bir yöntem ya da hiçbiri — muayenedeki değerlendirmeyle ve sizin kararınızla belirlenir.

İLGİLİAlt Yüz & Jawline Askılama

KAYNAKPMID 28654586PMID 31093710PMID 42743552PMID 41329600

Bölgenin anatomisi: neden dikkat ister?

Platisma, boynun ön yüzünde yutma ve ses üretiminde görev alan yapılara komşu, ince bir kastır. Platisma anatomisini inceleyen bir derlemeye göre bu kasın anatomisi ve toksinin özellikleri iyi bilinmezse yutma güçlüğü, ses değişikliği ve boyun kaslarında güçsüzlük gelişebilir. Araştırmacılar, alt çene kemiğinin dışarıdan tanınabilen işaretlerine dayanan enjeksiyon noktaları da önermiştir; amaç, doz ve nokta sayısını en aza indirerek istenmeyen etki riskini azaltmaktır.

Toksinin yayılması bu bölgede ayrı bir önem taşır. Botulinum toksin enjeksiyonlarından sonra enjeksiyon bölgesinde ya da uzak bölgelerde görülen komplikasyonların çoğunun, ilacın etkisinin komşu ve uzak kaslara istenmeyen biçimde yayılmasından kaynaklandığı düşünülür; enjekte edilen hacim ve seyreltme oranı da bu yayılımı etkileyebilir. Boyunda bildirilen bir olgu da toksinin altta kalan yutma kaslarına, gırtlağa ve boynu öne büken kaslara yayılabileceğine dikkat çeker.

Çene kenarının üst bölümü ayrıca dudak hareketine katılan kaslara yakındır. Alt yüz kasları için uzlaşı metni hazırlayan İtalyan uzmanlara göre bu kaslar önemli işlevler üstlendiği için bölgedeki uygulamalar istenmeyen etki ve komplikasyon riskini artırır. Ağız köşesini aşağı çeken kasa uygulama yapılırken, toksinin alt dudağı aşağı çeken kasa yayılma riskini azaltmak için güvenli bir bölgede kalınması önerilir. Doz, nokta sayısı ve enjeksiyon derinliği ise hekimin anatomik değerlendirmesine ve tekniğine bağlı kararlardır.

KAYNAKPMID 36548765PMID 23868503PMID 28915289PMID 42646760

Bilinen riskler

Nefertiti botoksu reçeteli bir ilaçla yapılan tıbbi bir işlemdir. Bildirilen istenmeyen etkilerin çoğu hafif ve geçicidir; ancak boyun bölgesine özgü, ciddiye alınması gereken riskleri vardır. Aşağıdaki oranlar başka çalışmalardan alınmıştır; bu kliniğin verisi değildir ve kişisel riskinizi hesaplamak için kullanılamaz.

Alt yüz ve çene hattı: Estetik amaçlı botulinum toksin uygulamalarının güvenliğini inceleyen ve 8.787 kişiyi kapsayan bir sistematik derlemede, alt yüz uygulamalarından sonra dudakta asimetri ve dengesizlik yüzde 6,9 oranında bildirilmiş ve tümünün kendiliğinden düzeldiği aktarılmıştır. Platisma belirginliğinde tekrarlanan uygulamayı inceleyen faz III çalışmada, araştırmada özel olarak izlenen altı olay dört katılımcıda görülmüştür: dört yutma güçlüğü ve iki yüz kaslarında güçsüzlük (parezi). Hepsi hafif şiddette olmuş, toksinin uzak bölgelere yayıldığına dair bulgu görülmemiş ve neredeyse tamamı çalışma sonunda düzelmiştir.

Yutma güçlüğü ve boyun güçsüzlüğü: Platisma bantlarına yapılan uygulamalardan sonra yutma güçlüğü gelişen olgular bildirilmiştir. Bunlardan birinde tablo, yazarların çok düşük olarak nitelediği bir dozdan sonra ortaya çıkmış; olası nedenler olarak toksinin yayılması, enjeksiyon tekniği ve damar içine enjeksiyon gösterilmiştir. Platisma bantlarına yönelik üç çalışmayı (78 hasta) bir araya getiren bir sistematik derlemede komplikasyon oranı yüzde 15,4 olarak bildirilmiş, hiçbiri ek bir müdahale gerektirmemiştir. Tek uygulamanın yapıldığı bir faz III çalışmada ise yutma güçlüğü ya da kas güçsüzlüğü bildirilmemiştir. Olgu bildirimleri riskin ne sıklıkta görüldüğünü söylemez, ama var olduğunu gösterir.

Ciddi ve tüm vücudu etkileyen (sistemik) tablolar: Botulinum toksinin ciddi yan etkilerini tarayan bir derleme; yutma güçlüğü, solunum sıkıntısı ve yaygın kas güçsüzlüğü gibi tabloları bildirir. Bu tablolar tedavi amaçlı kullanımda daha sık görülse de kozmetik kullanımdan sonra da görülebilir. Kozmetik enjeksiyondan sonra solunum desteği gerektiren ağır, tedaviye bağlı (iyatrojenik) botulizm, yani toksin zehirlenmesi gelişen 15 hastanın incelendiği bir çalışmada, uygulama amaçları arasında çene hattı şekillendirme de yer almıştır. Yedi hastada ruhsatsız ya da markası bilinmeyen ürün kullanılmış, altı hastaya da yetkisi olmayan kurumlarda uygulama yapılmıştır. Araştırmacılar ruhsatsız ürünü, yetkisiz uygulamayı, aşırı dozu ve tıbbi yardıma geç başvurmayı tablonun ağırlaşmasıyla ilişkilendirmiştir.

Sinir-kas hastalıkları: Miyastenia gravis (kaslarda güçsüzlükle seyreden bir sinir-kas hastalığı) ile botulinum toksin ilişkisini inceleyen bir sistematik derlemede, henüz tanı almamış miyastenisi olan ve uygulama yapılan sekiz kişinin sekizinde de belirgin kas güçsüzlüğü gelişmiştir. Bilinen bir sinir-kas hastalığınız ya da açıklanamayan bir kas güçsüzlüğünüz varsa bunu muayenede mutlaka söyleyin. Uygulamadan sonra hangi belirtide nereye başvurmanız gerektiği hekimin kendi protokolüne göre belirlenir ve muayenede size anlatılır.

KAYNAKPMID 24575858PMID 41329600PMID 27637174PMID 28915289PMID 30052764PMID 39442886PMID 25613637PMID 42554024PMID 34929650