Mezoterapi

Mezoterapi nedir?

Mezoterapi, bir madde karışımının çok ince iğnelerle, çok küçük dozlar hâlinde ve çok sayıda noktadan deriye ya da deri altına enjekte edilmesidir. Enjeksiyonlar sorunun bulunduğu bölgeye ya da hemen yakınına yapılır. Bu yöntemde ilaçlar çok daha düşük dozlarla kullanılır.

Yöntem 1950'lerde bir Fransız hekimin gözlemlerinden doğdu ve önce ağrılı durumların tedavisinde kullanıldı. Bugün ağrı tedavisi, spor hekimliği, rehabilitasyon, damar hastalıkları, dermatoloji ve estetik tıp gibi farklı alanlarda uygulanıyor. Estetik alanda ise sonradan, özellikle yağ ve selülit için yapılan enjeksiyonlarla ilgi gördü.

Mezoterapiyi tek bir işlem gibi düşünmemek gerekir. Araştırmalar, enjekte edilen ilacın, uygulama tekniğinin ve seans sayısının tedavi edilen soruna göre değiştiğini gösteriyor. Yüzde, saçlı deride ya da vücutta yapılan mezoterapi aynı adı taşır; ancak hedefi, içeriği ve kanıtı birbirinden farklıdır.

KAYNAKPMID 21808584PMID 23800269PMID 41627453PMID 16681654

Mezoterapide ne enjekte edilir?

Bu sorunun tek bir cevabı yok. Mezoterapi bir ürünün değil, bir uygulama tekniğinin adıdır; aynı adla yapılan iki uygulamada şırıngadaki içerik tamamen farklı olabilir. Çalışmalardan birkaç örnek bu farkı gösteriyor. Yüzde yapılan bir çalışmada sodyum hyalüronata (hyalüronik asidin tuz hâli) dört amino asit eklenmiş bir çözelti, göz çevresinde yapılan bir başkasında multivitamin ve bitki özütü içeren bir çözelti kullanıldı. Saç dökülmesinde ise ilaç içeren preparatlardan büyüme faktörlerine ve multivitamin karışımlarına kadar altı farklı madde grubu denendi.

Hyalüronik asit (deride doğal olarak bulunan, su tutan bir molekül) bile tek tip değildir. Zincirleri kimyasal olarak birbirine bağlanmış olanına çapraz bağlı, bağlanmamış olanına çapraz bağsız hyalüronik asit denir. İki türle yapılan çalışmalarda seans sayısı ve aralıkları da farklıdır. Araştırmacılar, mezoterapide uygulama düzenleri için ortak bir standart olmadığını belirtiyor; mezoterapiye bağlı istenmeyen tepkileri de yöntemin geniş kullanımına ve bu standart eksikliğine bağlıyor.

Skin booster ile mezoterapi arasındaki sınır da keskin değildir. Skin booster, cilt kalitesine yönelik, deri içine verilen enjeksiyonluk ürünler için kullanılan İngilizce bir addır. Araştırmalar, bu ürünlerin mezoterapi tekniğiyle deriye verilmesinin giderek yaygınlaştığını gösteriyor; yani aynı uygulama bir yerde mezoterapi, başka bir yerde skin booster adıyla anılabilir. Belirleyici olan ad değil, şırıngadaki maddedir. Yüz cilt kalitesine yönelik on üç çalışma birlikte değerlendirildiğinde, yalnızca hyalüronik asit içeren uygulamalarla karışımların (kokteyllerin) etkisi aynı bulunmamıştır.

İLGİLİGençlik Aşıları / Skin BoosterHyalüronik asit nedir?

KAYNAKPMID 42367716PMID 22788806PMID 37558233PMID 36098653PMID 31444843PMID 37038447

Hangi durumlarda gündeme gelir?

Mezoterapi estetik alanda aşağıdaki başlıklarda gündeme gelir. Her başlıkta kullanılan içerik, hedef ve kanıtın gücü farklıdır:

• Yüz: kuruluk, donukluk, belirgin gözenek, esneklik kaybı ve ince çizgiler gibi cilt kalitesi yakınmaları.
• Göz çevresi: ince çizgiler ve deri kalitesi.
• Saç: başta patern tipi saç incelmesi (androgenetik alopesi).
• Leke: başta melazma olmak üzere renk düzensizlikleri.
• Akne: akne sonrası kalan kızarıklık ve akne izleri; aktif akne tedavisinden ayrı olarak.
• Vücut: sınırlı bölgesel yağ birikimi.
• Selülit: deri yüzeyindeki çukurlu, portakal kabuğunu andıran görünüm.

Mezoterapi yalnızca estetiğe özgü değildir; kemik-eklem ağrısı, rehabilitasyon ve dermatoloji alanlarında da kullanılır. Bu başlıklardan birinin sizin yakınmanıza karşılık gelip gelmediği, yakınmanın kaynağı belirlendikten sonra anlaşılır.

KAYNAKPMID 42367716PMID 22788806PMID 41603616PMID 38882767PMID 42087402PMID 41296813PMID 16681654PMID 40649062

Yüz ve göz çevresi

Yüz mezoterapisinin hedefi hacim değil, cildin kendisidir: nem, esneklik, yüzey düzgünlüğü ve ince çizgiler. Enjekte edilen hyalüronik asidin yüz cilt kalitesine etkisini araştıran on üç çalışmada nem, sıkılık, parlaklık ve esneklikte iyileşme bildirilmiş; büyük randomize çalışmalara ihtiyaç olduğu da vurgulanmıştır. Son yıllarda katılımcıların gruplara rastgele ayrıldığı (randomize) 448 ve 456 kişilik iki çalışmada nem ve esneklikte iyileşme görüldü; ikisinde de karşılaştırma grubuna hiç enjeksiyon yapılmadı. Cilt gençleştirme amaçlı mezoterapiyi eleştirel gözle inceleyen araştırmacılar ise daha kesin veri elde edilene kadar yöntemin rutin kullanım için önerilemeyeceğini belirtiyor.

Göz çevresi kırışıklıklarına multivitamin ve bitki özütü içeren bir çözeltinin iki hafta arayla altı seans uygulandığı, altı gönüllüyle yapılan bir çalışmada ne klinik değerlendirmede ne de deriden alınan doku örneklerinde (biyopsi) anlamlı bir değişiklik bulundu. Bu sonuç yalnızca o karışıma ve az sayıda kişiye aittir. Mezoterapi yüze ve göz çevresine hacim vermez, sarkmayı toparlamaz; göz altı çukurluğu da ayrı bir başlıktır.

İLGİLİYüz MezoterapisiGöz Çevresi Mezoterapisi

KAYNAKPMID 37038447PMID 42367716PMID 41971651PMID 34516073PMID 22788806

Saç

Saç mezoterapisinde etken maddeler saçlı derinin içine verilir. Araştırmalara göre deri içine yapılan enjeksiyon, maddenin uygulandığı bölgede daha uzun kalmasını sağlayabilir. Patern tipi saç incelmesinde (androgenetik alopesi) enjeksiyon tedavilerini ele alan 30 çalışmada bildirilen sonuçlar, saç yoğunluğunda ve tel kalınlığında artıştan dökülmenin durmasına kadar uzanıyor. Ancak çalışmalar küçük, uygulama biçimleri farklı ve takip süreleri kısadır; yöntemin rutin tedavi olarak önerilebilmesi için önce standart randomize çalışmalar gerekir.

Enjeksiyon yerinde yama tarzı yeni saç kaybı (paradoksal alopesi) da bildirilmiştir. Dutasterid adlı ilaçla yapılan mezoterapiden sonra bu tabloyu yaşayan üç kadının hiçbirinde saç tam olarak geri çıkmamıştır. Klinikte saç mezoterapisi, dökülmenin nedeni değerlendirildikten sonra gündeme gelir.

İLGİLİSaç Mezoterapisi

KAYNAKPMID 37558233PMID 41603616PMID 41779759

Leke

Leke mezoterapisinde lekeye yönelik maddeler deri içine verilir. Bu başlıkta en sık konuşulan durum melazmadır: çoğunlukla kadınlarda görülen, süregen ve tekrarlama eğilimi olan bir pigment (cilde rengini veren madde) bozukluğu. Mezoterapi estetik dermatolojide yaygın kullanılsa da araştırmalar, melazmada enjeksiyon ayrıntıları, etkinlik ve yan etkiler hakkında az bilgi bulunduğunu gösteriyor.

Bu alanda çalışılan maddelerden biri traneksamik asittir. Deri içine traneksamik asit verilen çalışmalarda melazmanın şiddetinde anlamlı azalma bildirilmiştir. Ancak sonuçlar her analizde aynı değildir: randomize çalışmaları birleştiren bir analizde (meta-analiz) deri içi uygulama, destekleyici (adjuvan) tedaviyle karşılaştırıldığında anlamlı fark göstermemiş ve bu yol için daha fazla veri gerektiği belirtilmiştir. Melazmada tedavinin temeli sıkı güneş korumasıdır; leke mezoterapisi lekeyi kalıcı olarak silmez.

İLGİLİLeke Mezoterapisi

KAYNAKPMID 38882767PMID 42166116PMID 38283017PMID 42170132

Akne ve akne izi

Aktif akne, yani süren sivilceler, tedavisi kılavuzlarla belirlenmiş bir deri hastalığıdır. Güncel akne kılavuzunda güçlü olarak önerilen tedaviler cilde sürülen ve ağızdan alınan ilaçlardır; mezoterapi bu güçlü öneriler arasında yer almaz. Mezoterapi aktif akne tedavisinin yerine geçmez.

Akneden geriye kalan kızarıklıkta (akne sonrası eritem) çapraz bağsız hyalüronik asitle yapılan küçük bir randomize çalışmada yüzün iki yarısı karşılaştırıldı. Çalışmayı tamamlayan 23 hastada kızarıklık puanları kontrol tarafına göre anlamlı biçimde daha düşük bulundu. Çukur akne izlerinde ise az girişimsel yöntemleri karşılaştıran araştırmalar, kanıta duyulan güvenin düşük ya da çok düşük olduğunu ve yöntemler arasında güvenilir bir sıralama yapılamadığını gösteriyor.

İLGİLİAkne & Akne İzi Mezoterapisi

KAYNAKPMID 38300170PMID 42087402PMID 42745895

Vücut ve selülit

Vücut mezoterapisi; karın, bel ya da uyluk gibi bölgelerdeki sınırlı yağ birikimlerine yönelik enjeksiyonların ortak adıdır ve bir kilo verme yöntemi değildir. Bu alanda iki yaklaşım var: yağ hücresindeki yağın parçalanmasını uyaran karışımlar ve yağ hücresini deterjan benzeri bir maddeyle (deoksikolat) parçalayan enjeksiyonlar. İkincisi, klasik mezoterapiden ayrı bir yöntem olarak da tanımlanır. Çene altı dışındaki bölgelerde yağ parçalayıcı enjeksiyonları ele alan 25 çalışmanın büyük bölümü yağda azalma bildirmiş, ancak bu azalma yalnızca %37,5'inde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Kontrollü bir çalışmada 20 kadının bir uyluğuna 12 hafta boyunca haftada bir karışım uygulanmış, diğer uyluk tedavisiz bırakılmış; iki taraf arasında uyluk çevresi ve yağ tabakası kalınlığı açısından anlamlı fark bulunmamıştır.

Selülit, deri yüzeyinde çukurlu, portakal kabuğunu andıran görünümdür ve ergenlik sonrası kadınların yüzde 80–90'ında görülür. Geleneksel mezoterapi karışımlarındaki bazı maddelerin yağı azaltabileceğine dair deneysel veriler olsa da bu etki, bağımsız uzmanlarca denetlenen (hakemli) çalışmalarla desteklenmemiştir. Selülit tedavilerini değerlendiren 67 çalışmada da incelenen yöntemlerin hiçbiri için iyi etkinliğe dair açık kanıt bulunamamıştır.

İLGİLİVücut MezoterapisiSelülit Mezoterapisi

KAYNAKPMID 23800269PMID 16681654PMID 41296813PMID 18349597PMID 25940753

Kanıt ne durumda?

Kısa cevap: kanıt, enjekte edilen maddeye ve uygulama bölgesine göre değişir ve genel olarak sınırlıdır. Mezoterapi dünyada yaygın kullanılıyor; ancak çeşitli klinik kullanımları için uluslararası kabul görmüş, kanıta dayalı bir standart yakın zamana kadar bulunmuyordu. Yöntemin etkinliğini ve güvenliğini kanıtlayacak titiz çalışmaların az olduğu da bildirilmiştir. Son yıllarda yayımlanan uzlaşı metinleri bu boşluğu kapatmayı ve kanıtla desteklenen uygulamaları geçerliliğini yitirmiş olanlardan ayırmayı amaçlıyor; yüksek nitelikli araştırmaya hâlâ ihtiyaç olduğunu da vurguluyor.

Yüzde hyalüronik asitle yapılan 448 ve 456 kişilik iki büyük randomize çalışmada karşılaştırma grubuna hiç enjeksiyon yapılmadı. Hiç tedavi uygulanmayan bir grupla karşılaştırma, aynı işlemin etkin madde olmadan yapıldığı plasebolu (etkisiz uygulamalı) bir karşılaştırmayla aynı bilgiyi vermez. Cilt gençleştirme amaçlı mezoterapiyi yeniden ele alan araştırmacılar da önceki incelemelerinden bu yana klinik açıdan değerli yeni bir veri bulamadıklarını belirtiyor.

Diğer başlıklarda da tablo benzerdir:

• Saç: enjeksiyon tedavilerinin rutin tedavi olarak önerilebilmesi için önce standart randomize çalışmalar gerekir.
• Leke: deri içi traneksamik asit için sonuçlar analizden analize değişir ve daha fazla veriye ihtiyaç vardır.
• Vücut: protokolleri standart hâle getirecek ve uzun dönem etkinliği değerlendirecek yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.
• Selülit: incelenen yöntemlerin hiçbiri için iyi etkinliğe dair açık kanıt yoktur.

Yani “mezoterapi işe yarar mı?” sorusunun tek bir cevabı yoktur; cevap, hangi maddenin hangi sorun için kullanıldığına göre değişir.

İLGİLİMezoterapi ile PRP arasındaki fark

KAYNAKPMID 40649062PMID 41627453PMID 21808584PMID 41971651PMID 42367716PMID 34516073PMID 41603616PMID 38283017PMID 42166116PMID 41296813PMID 25940753

Bu uygulamanın sınırı

Mezoterapi cildin, saçlı derinin ya da sınırlı bir yağ bölgesinin kendisine yönelik bir uygulamadır. Sınırları bölgeye göre şöyle özetlenebilir:

• Yüzde ve göz çevresinde hacim vermez, sarkmayı toparlamaz, yüzü kaldırmaz.
• Saçta dökülmenin nedenini tek başına ortadan kaldırmaz; nedenin araştırılmasının yerini tutmaz.
• Lekeyi kalıcı olarak silmez ve güneş korumasının yerini tutmaz.
• Aktif aknede ilaç tedavisinin yerine geçmez.
• Vücutta kilo verdirmez; yalnızca sınırlı bir bölgedeki yağa yöneliktir.
• Selülit görünümünü ortadan kaldırmaz.
• Cerrahinin yerini tutmaz.

Yüzdeki çalışmaların neyi ölçtüğüne bakınca da bu sınır görülür: ölçülen sonuçlar nem, esneklik, yüzey dokusu, ince çizgiler ve genel görünümdür; hacim ya da sarkma ölçülmemiştir. Cilt kalitesi konusundaki uluslararası uzman uzlaşısına göre ciltte görülen bir özelliğin kaynağı daha derin dokular olabilir; bu durumda birden fazla doku katmanına yönelik bir tedavi planı gerekebilir. Hacim kaybı ya da sarkma varsa mezoterapi bu kaynağa ulaşmaz.

İLGİLİHacim kaybı mı, sarkma mı?

KAYNAKPMID 34163203PMID 41971651PMID 42367716PMID 42170132PMID 38300170PMID 41296813PMID 25940753

Seanslar nasıl ilerler?

Klinikte mezoterapi genellikle kür şeklinde, ihtiyaca göre planlanır. Kullanılan içerik ve seans protokolü uygulama bölgesine göre aynı değildir; içerik, uygulama amacına göre seçilir. Bir işlem yaklaşık 20–30 dakika sürer. Gerektiğinde cilde sürülerek yapılan uyuşturma (topikal anestezi) kullanılır; kontroller seans planına göre yapılır.

Araştırmalarda da tek bir seans düzeni yoktur; seans sayısı ve aralığı tedavi edilen soruna ve kullanılan maddeye göre değişir. Yüzde çapraz bağsız hyalüronik asitle yapılan çalışmalarda haftalıktan iki ayda bire uzanan aralıklarla bir ile altı arasında seans uygulanmıştır. Hyalüronik asitli mezoterapide sonucun korunması için birkaç ayda bir bakım uygulaması gerektiği de bildirilmiştir. Vücutta yağ yıkımını uyaran karışımlar yağ hücresini yok etmez; bu yüzden daha sık seans gerektirir ve hücreler zamanla yeniden dolabilir. Yağ hücresini parçalayan enjeksiyonlar daha az seans gerektirir, ancak dokuda iltihaba ve yağ dokusu ölümüne bağlı iz dokusuna yol açar. Bu sayılar çalışmaların protokolünü gösterir, sizin planınızı değil.

İşlemden sonra ilk 24 saat uygulama alanına yoğun makyaj ya da kozmetik ürün uygulanmaması önerilir. Sauna, hamam, aşırı sıcak, yoğun spor ve bölgeye masajdan da kaçınmanız önerilir.

İLGİLİUygulama sonrası ne beklenir?

KAYNAKPMID 21808584PMID 36098653PMID 23800269

Bilinen riskler

Mezoterapi görece güvenli bir yöntem olarak bilinse de farklı ağırlıkta istenmeyen tepkiler bildirilmiştir. Bu tepkiler olgu serilerinde (küçük hasta gruplarını anlatan yayınlar) ve tek tek hasta bildirimlerinde anlatılmıştır; güvenliğin netleşmesi için daha büyük çalışmalar gerekiyor. İşleme bağlı geçici kızarıklık, hassasiyet ya da küçük morluklar görülebilir.

Geç dönemde, enfeksiyona bağlı olmayan granülomatöz tepki (deride iltihaba bağlı düğümcükler) gelişebilir. Araştırmacılar bu geç tepkileri süreğen bir sorun olarak tanımlıyor ve istenmeyen tepki riskini standart olmayan protokollere ve aşırı kullanıma bağlıyor. Hyalüronik asitli uygulamalarda maddenin cildin doğru katmanına yerleştirilmesi, ciltte düzensizlik ve Tyndall etkisi (deri altında mavimsi renk değişikliği) gibi yan etkileri azaltmada belirleyici görülür. Saçlı deride ise enjeksiyon yerinde kalıcı olabilen yama tarzı saç kaybı bildirilmiştir.

Seyrek ama ciddi bir risk, atipik mikobakteri enfeksiyonudur. Etkenleri, tüberküloz (verem) dışı mikobakteri adı verilen bakterilerdir. Estetik işlemlerden sonra bu enfeksiyonu geçiren 92 hastanın verileri bir arada incelendiğinde en yüksek oran (%34) mezoterapi sonrasında görülmüştür. Bulaşmada çoğunlukla yetersiz sterilite ve steril olmayan su rol oynar. Hastaların çoğunda tanı ilk başvuruda atlanmış, enfeksiyon bazen ağır ve geri dönüşsüz sonuçlar bırakmıştır.

Yalnızca mezoterapiye bağlı 423 hastanın verileri, enfeksiyonun çoğunlukla karın, kalça ve uylukta, birden çok sınırlı deri bulgusu hâlinde ortaya çıktığını gösteriyor. Hastaların çoğu antibiyotikle iyileşmiş; ancak birçoğu birden fazla antibiyotik kürüne ihtiyaç duymuş, iyileşme haftalar sürmüş ve iz kalması sık görülmüştür. Estetik işlemlerden sonra gelişen 200 olguda belirtilerin başlamasına kadar geçen ortanca süre (ortadaki değer) 28 gün, ortanca tedavi süresi 6 ay bulunmuştur; en sık bulgu deride ele gelen şişlikler (nodül) olmuştur.

Pratik anlamı şu: belirtiler işlemden haftalar sonra başlayabilir ve bunları işlemle ilişkilendirmeyebilirsiniz. Beklenenden uzun süren ya da giderek artan kızarıklık, şişlik, ağrı veya olağan dışı bir tepkide klinikle iletişime geçin. Nefes almada güçlük ya da ciddi alerjik tepki gibi ani ve ağır belirtilerde 112'ye başvurun.

Klinikte mezoterapi gebelik döneminde ve uygulama alanında aktif enfeksiyon ya da iltihap varken uygulanmaz. Kanama-pıhtılaşma bozukluğu, önemli bir kronik hastalık ya da bağışıklık sistemi hastalığı varsa veya uygulanacak içeriğe karşı bilinen bir alerjiniz varsa hekim değerlendirmesi gerekir. Kullandığınız ilaçları, özellikle kan sulandırıcıları muayenede söyleyin; reçeteli ilaçlarınızı kendi kararınızla kesmeyin.

İLGİLİUygulama sonrası ne beklenir?

KAYNAKPMID 31444843PMID 41856785PMID 36098653PMID 41779759PMID 30964788PMID 39916988PMID 39395754