Vücut Dolguları

Vücut dolgusu nedir, yüz dolgusundan nerede ayrılır?

Vücut dolgusu, yüz dışındaki bölgelerde hacim, kontur ve deri kalitesini desteklemek için dolgu maddesinin enjeksiyonla yerleştirilmesidir. Tek bir işlemin adı değildir; bölgeye göre hedef, kullanılan dolgu türü ve dolgunun yerleştirildiği doku katmanı değişir.

Yüz ile vücut arasındaki fark yalnızca ölçekte değildir. Vücut şekillendirmede kullanılan dört ticari hyalüronik asit jelin esnekliği, kıvamı (viskozite) ve viskoelastik davranışı laboratuvarda ölçülmüş ve birbirinden farklı bulunmuştur. Bu, hastalar üzerinde yapılmış bir karşılaştırma değil, laboratuvar ortamında yapılmış bir ölçümdür; yine de araştırmacılar bu farklar nedeniyle dolgunun, uygulanacak bölgenin gereklerine göre seçilmesi gerekebileceğini belirtiyor. Deri kalınlığı, deri altındaki yağ tabakasının hacmi, kas hareketi ve damar yapısı da vücutta yüzden farklıdır.

Bunun sizin için anlamı şu: yüz dolgusu hakkında okuduğunuz bir bilgi (süre, miktar, teknik ya da risk) vücuda olduğu gibi aktarılamaz. Bilimsel çalışmalar da bu bölgeleri ayrı ayrı inceler; bu yüzden her bölgeyi kendi verisiyle değerlendirmek gerekir.

KAYNAKPMID 39852036FDA

Hangi durumlarda gündeme gelir?

Vücut dolgusu bu bölgelerde şu durumlarda gündeme gelir:

• El üstünde hacim kaybı: deri altındaki yağ dokusu azaldıkça tendonlar ve damarlar belirginleşir. El sırtı, düzenleyici kurumlar açısından diğer bölgelerden ayrı bir yerde durur; ayrıntısı aşağıdaki Düzenleyici çerçeve bölümündedir.
• Dekolte bölgesinde ince çizgiler ve deri kalitesinde değişim. Bu bölge için enjeksiyon dışında da seçenekler tanımlanmıştır; enjeksiyon, değişimin yalnızca bir bileşenine yöneliktir.
• Bacak ve diz çevresinde kontur görünümü. Bu konudaki tek yayın, yalnızca iki hastanın anlatıldığı bir olgu bildirimidir.
• Karın bölgesinde kas hatlarının belirginliği. Bu uygulama yalnızca erkek hastalarla yapılmış bir pilot (ön) çalışmada anlatılmıştır.
• Vücudun iki tarafı arasında görünür simetri farkı.

Bu liste, uygulamanın hangi durumlarda gündeme geldiğini gösterir; size uygun olup olmadığı muayenede değerlendirilir. Bu başlıkların arkasındaki bilimsel veri de aynı ağırlıkta değildir: el üstü hakkında bilinenlerle karın bölgesi hakkında bilinenler aynı düzeyde değildir.

KAYNAKPMID 39715867PMID 27128235PMID 37007409PMID 39534374

Düzenleyici çerçeve

Klinikte vücut uygulamalarında hyalüronik asit bazlı, vücut uygulamalarına uygun dolgular kullanılır. Ürün seçiminde ürünün CE uygunluğu (Avrupa uygunluk işareti), Türkiye'deki kayıt ve uygunluk durumu ve üreticinin belirlediği kullanım amacı ile endikasyonları (onaylı kullanım alanları) esas alınır. FDA onayı tek başına bir değerlendirme ölçütü değildir; FDA, ABD'nin düzenleyici kurumudur. Vücut uygulamalarında her ürün, kullanım amacına göre ayrıca değerlendirilir.

Başka bir ülkenin düzenleyici kurumunun yaklaşımını merak ediyorsanız: ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), tüketicilere yönelik bilgilendirmesinde emilebilir dolguların onaylı kullanımlarını yüz bölgesi ve el sırtıyla sınırlar. Kurum, dolguların vücut şekillendirme ve hacimlendirme amacıyla kullanılmasını önermez; göğüs büyütme, kalça büyütme, ayak dolgunluğunu artırma ve dolgunun kemik, tendon, bağ ya da kas içine yerleştirilmesi onaylı kullanımlar arasında yer almaz. FDA ayrıca bu amaçlarla yapılan enjeksiyonların uzun süreli ağrı, enfeksiyon, kalıcı iz ya da şekil bozukluğu ve ölüme kadar varan ciddi zararlara yol açabileceği uyarısında bulunur.

El sırtı ise bu konuda ayrı bir yerde durur: FDA'nın onaylı kullanımları arasında el sırtının hacimlendirilmesi açıkça yer alır ve bu bölge için özel olarak onay almış hyalüronik asit dolgu ürünleri vardır. Bu nedenle el üstü, diğer vücut bölgeleriyle tamamen aynı kategoride değerlendirilmez.

Bu bilgiler, bir ülkenin düzenleyici kurumunun kendi ürün onaylarına dair açıklamasıdır; bir ürünün güvenli ya da uygun olup olmadığını tek başına belirlemez. Size uygulanacak ürünün hangi sınıfta olduğunu ve hangi kapsamda kayıtlı olduğunu işlemden önce sorabilirsiniz.

KAYNAKFDA

Yüz dışı bölgelerde neden ayrı konuşulur?

Yüz dolguları hakkında çok sayıda çalışma, tanımlı onaylı kullanımlar ve komplikasyonların yönetiminde birikmiş bir deneyim vardır. Yüz dışındaki bölgeler için aynı şeyi söylemek mümkün değildir. Bu fark üç açıdan önemlidir.

Birincisi ürün ve kullanım amacı. Vücut uygulamalarında her ürün, kullanım amacına göre ayrıca değerlendirilir; bir ürünün yüz için tanımlanmış kullanımı vücuda olduğu gibi aktarılamaz.

İkincisi miktar. Vücut bölgelerinde kullanılan dolgu miktarı, yüzdekinden çok daha fazla olabilir. Dokuda kalan madde arttıkça olası bir sorunun boyutu da büyür.

Üçüncüsü geri alma. Hyalüronik asit dolgular, hyalüronidaz adlı bir enzimle çözülebilir. Ancak yayınlar, bu enzimin hangi dozda ve nasıl uygulanacağına dair standart protokollerin ve resmî kılavuzların bulunmadığını belirtiyor; mevcut öneriler de çoğunlukla yüz bölgesindeki deneyime dayanıyor.

Bu üç noktanın amacı sizi uygulamadan caydırmak değil; yüz dolgusu hakkında okuduklarınızın vücuda olduğu gibi aktarılamayacağını açıkça göstermektir.

KAYNAKPMID 38231537

El üstü

El üstü, burada anlatılan bölgeler arasında bilimsel verinin görece oturmuş olduğu alandır ve bir noktada diğerlerinden ayrılır: FDA, emilebilir dolguların onaylı kullanımları arasında el sırtının hacimlendirilmesini açıkça sayar. Yüz dışında bu listede adı geçen tek bölge burasıdır.

Elde yaşlanma şöyle görünür: deri altındaki yağ dokusu azaldıkça tendonlar, damarlar ve eklemler belirginleşir; deri incelir ve esnekliğini kaybeder. Dolgu bu hacim kaybına yöneliktir. Leke, damar genişlemesi ve deri incelmesi ise ayrı sorunlardır; dolgu bunlara yönelik değildir. Bu bölge için tanımlanan iki yöntem, dolgu enjeksiyonu ve kişinin kendi yağının aktarılmasıdır (otolog yağ grefti).

El gençleştirmesi üzerine yapılmış otuz bir çalışmayı bir arada inceleyen bir araştırmada, en sık ele alınan iki yöntemin kalsiyum hidroksiapatit içerikli dolgu ve yağ grefti olduğu görülmüştür. Ancak bu çalışmaların çoğu olgu serisi (karşılaştırma grubu olmadan bir grup hastanın sonuçlarını aktaran çalışma) düzeyindedir ve sonuçları ölçme biçimleri standart değildir. Bu nedenle sonuçların ve hastaların kendi değerlendirmelerinin olumlu aktarılmasını bu sınırla birlikte okumak gerekir.

Etkinin ne kadar sürdüğüne dair veri ise azdır: parmak sırtındaki hacim kaybına yapılan bir hyalüronik asit uygulamasında etkinin on iki ay sürdüğü bildirilmiştir. Bu bulguyu dikkatle okumak gerekir: kaynağı iki sayfalık kısa bir yayındır; çalışmanın tasarımı, hasta sayısı ve takip yöntemi doğrulanamamıştır. Bu bir kalıcılık vaadi değildir, elin tamamına genellenemez ve kliniğin kendi verisi değildir.

Elde hangi katmana, hangi yöntemle ve ne miktarda uygulama yapılacağı hekimin değerlendirmesine ve tekniğine bağlıdır.

İLGİLİEl Gençleştirme

KAYNAKPMID 37007409PMID 34382097PMID 34107495FDA

Bacak ve diz çevresi

Bacak ve diz çevresi, vücut dolgusu için sorulan bölgelerden biridir; ancak bu konudaki bilimsel veri çok azdır.

Yayımlanmış olan tek çalışma, iç baldır kasının (medial gastroknemius) hyalüronik asitle hacimlendirilmesini anlatan ve iki hastayı sunan bir olgu bildirimidir. Yazıda bu yaklaşım, bacakların dışa doğru yay çizdiği görünüm (genu varum, halk arasında çarpık bacak) için cerrahi dışı bir seçenek olarak anlatılır. Hastalardan biri orta derecede eğriliği olan otuz yaşında bir kadın, diğeri hafif derecede eğriliği olan yirmi altı yaşında bir kadındır. Her iki hastada da baldır simetrisinde ve bacak görünümünde düzelme bildirilmiştir.

İki hasta, sonuç çıkarmaya yetecek bir kanıt değildir. Bu veri, bacak için böyle bir yaklaşımın tarif edildiğini söylemeye yeter; ama "kime, ne kadar, hangi sonuçla?" sorularını yanıtlamaya yetmez.

Hedefin ne olduğunu bilmek de önemli: amaç kemikteki eğriliğin kendisini düzeltmek değil, çevresindeki hacmi dengelemektir. Kemik yapısından kaynaklanan bir eğrilik dolguyla düzelmez. Kliniğin bacak bölgesindeki yaklaşımını aşağıdaki Bu klinikte nasıl planlanır? bölümünde bulabilirsiniz.

KAYNAKPMID 39715867

Dekolte

Dekolte, güneş hasarının yüzden sonra belirgin biçimde göründüğü bölgelerden biridir. Buradaki değişim tek bir sorun değildir: deri gevşekliği, çizgi ve kırışıklıklar, renk koyulaşması, kızarıklık, dokunulduğunda hissedilen pürüzlülük, deri incelmesi ve kılcal damarların belirginleşmesi ayrı ayrı ele alınır. Hastaların kendi bakışını ölçmek için geliştirilen bir ölçekte de deri tonunun düzgünlüğü ve dokunun pürüzsüzlüğü ayrı maddeler olarak değerlendirilir.

Bu yüzden tek bir uygulama, dekoltedeki değişimlerin hepsini karşılamaz. Bu bölge için enjeksiyon dışında yöntemler de tanımlanmıştır; enjeksiyon, sorunun yalnızca bir bileşenine yöneliktir. Bir yöntemin bilimsel yayınlarda tanımlanmış olması, bu klinikte uygulandığı anlamına gelmez. Rengi koyulaşmış ya da kılcal damarları belirginleşmiş bir dekoltede dolgu bu şikâyeti ortadan kaldırmaz.

Bu yöntemlerin birlikte kullanıldığında ne kadar güvenli ve etkili olduğuna dair az sayıda yayın vardır. Ayrıca buradaki bilgilerin ana dayanağı 2016 tarihli, yani on yıllık bir derlemedir; diğer bölgeler kadar çok kaynağa dayanmaz.

Sizde hangi değişimin öne çıktığı ve bunlardan hangisinin dolguyla ilgili olduğu muayenede konuşulur. Kliniğin yaklaşımını aşağıdaki Bu klinikte nasıl planlanır? bölümünde bulabilirsiniz.

İLGİLİKolajen Uyarıcı Uygulamalar

KAYNAKPMID 27128235PMID 39530259

Karın bölgesi

Karın bölgesi için bilimsel veri sınırlıdır. Yayımlanmış çalışma, erkek hastalarda kas hatlarını belirginleştirmeye yönelik küçük bir pilot (ön) çalışmadır ve tek başına bir karara dayanak olacak ağırlıkta değildir. Bu çalışmada estetik açıdan iyileşme bildirilmiştir; ancak küçük bir hasta grubuyla yapılmış tek bir pilot çalışmadan güvenlikle ilgili bir sonuç çıkarılamaz.

Bu yöntem yağ dokusunu azaltmaz. Karındaki dolgunluğun nedeni yağ dokusu ya da deri gevşekliğiyse dolgu bu şikâyete yönelik değildir. Kliniğin karın bölgesindeki yaklaşımı aşağıdaki Bu klinikte nasıl planlanır? bölümünde ayrıca anlatılır.

KAYNAKPMID 39534374

Kalça (popo) bölgesi

Kalça (popo) bölgesindeki uygulamalar, Kalça Dolgusu sayfasında ayrıntılı anlatılır; çünkü bu bölgede uygulanan hacim, dolgunun yerleştirildiği katman ve güvenlik konuları diğer bölgelerden belirgin biçimde farklıdır. Hyalüronik asitle kalça hacimlendirmesi üzerine yapılmış çalışmalar bir arada incelendiğinde, komplikasyon oranı ölçülü olsa da akciğerde yaygın kanama (yaygın alveolar kanama) ve ölüm dahil ciddi komplikasyonların bildirildiği görülmüştür.

KAYNAKPMID 37407710

Bu uygulamanın sınırı

Kısaca söylemek gerekirse: dolgu, hacim ve konturla ilgili sorunlara yöneliktir; yağ dokusuna, deri gevşekliğine ya da iskelet yapısına değil.

Bu şu anlama gelir:

• Vücut dolgusu bir zayıflama yöntemi değildir; yağ dokusunu küçültmez.
• İleri derecede deri gevşekliğini toparlamaz.
• İskelet kaynaklı bir eğriliği ya da kemik yapısını değiştirmez.
• Dekoltede rengi koyulaşmış deriyi, lekeyi ya da belirginleşmiş kılcal damarları ortadan kaldırmaz.
• Hyalüronik asit içerikli dolgular kalıcı değildir; zamanla vücutta çözülür.
• Cerrahi bir vücut şekillendirme yönteminin yerini tutmaz.

Her bölge için bilimsel veri ve düzenleyici kurallar aynı değildir. Size uygulanacak ürünün hangi sınıfta ve hangi kapsamda kayıtlı olduğunu işlemden önce sormak sizin hakkınızdır.

Olası etkiler ve komplikasyonlar

Hyalüronik asit dolgularından sonra sık bildirilen etkiler, enjeksiyon bölgesinde görülen tepkilerdir. Yüz uygulamalarıyla ilgili çalışmaları bir araya getiren kapsamlı bir incelemede bunlar, sıklık sırasına göre şişlik, morarma, ağrı, ele gelen sertlik ya da kabarıklık ve kızarıklık olarak sıralanır. Aynı incelemeye göre bu etkiler çoğunlukla hafiftir, kendiliğinden geçer ve geri dönüşlüdür.

Bu etkilerin görülme oranları burada yüzde olarak verilmemiştir: çalışmalar arasındaki fark çok büyüktür ve tek bir yüzde, verinin taşımadığı bir kesinlik izlenimi yaratır. Ayrıca bu veriler yüz uygulamalarına aittir, vücut bölgelerine olduğu gibi aktarılamaz ve kliniğin kendi verisi değildir.

Daha geç dönemde, sonradan ortaya çıkan nodüller (deri altında ele gelen küçük sertlikler), yabancı cisim granülomu (vücudun dolgu maddesine karşı oluşturduğu iltihabi doku tepkisi) ve enfeksiyon bildirilmiştir. Araştırmalarda, geç ortaya çıkan komplikasyonlar için biyofilm oluşumu (bakterilerin dolgu çevresinde oluşturduğu yapışkan tabaka) bir risk etkeni olarak tanımlanır; bu durum, enjeksiyon bölgesine bakteri bulaşması ve belirti vermeden seyreden enfeksiyonla ilişkilendirilir.

Bildirilen en ciddi komplikasyon, dolgu maddesinin damar içine girmesidir. Bu durumda doku hasarı, deride doku ölümü (nekroz), iz, görme kaybı ve inme bildirilmiştir. Damar tıkanıklığı üzerine yapılmış on dört çalışmayı bir arada inceleyen bir araştırmada en sık kullanılan dolgu maddesinin hyalüronik asit olduğu görülmüştür. Aynı araştırmada, zamanında fark edilip müdahale edilen olgularda iyileşmenin daha iyi olduğu, beş günü aşan gecikmelerin ise kalıcı hasarla ilişkili olduğu bildirilmiştir.

Bunun sizin için anlamı açık: işlemden önce size iki şey mutlaka anlatılmalıdır; hangi belirtilerin acil sayıldığı ve böyle bir belirtide nereye başvuracağınız. Orantısız ya da artan ağrı, deride beyazlama, ağ benzeri renk değişikliği, soğuma veya uyuşma, yayılan şişlik ve ateş acil sayılan belirtilerdir; böyle bir belirtide kliniğe hemen ulaşmanız gerekir. Aklınıza takılan her şeyi işlem öncesinde hekiminize sorabilirsiniz.

KAYNAKPMID 37261136PMID 38260874PMID 40406769PMID 42087426