Bunny Lines (Burun Çizgileri) Botoksu

Bunny Lines (Burun Çizgileri) Botoksu nedir?

Bunny lines botoksu, yüzünüzü buruşturduğunuzda ya da güldüğünüzde burun sırtının üst kısmında ve burun kökünde beliren çizgilere yönelik bir botulinum toksin uygulamasıdır. Amaç, bu çizgileri oluşturan kasların hareketini geçici olarak azaltmaktır. Günlük dilde kullanılan "botoks" sözcüğü bir ürün adından yerleşmiştir; etken madde botulinum toksin tip A'dır.

Çizgiler, burun sırtının yanlarını kaplayan burun kasının (nasalis) kasılmasıyla ilişkilendirilir. Bir anatomi çalışması, göz iç köşesi ile burun sırtı arasındaki ince derinin çevredeki birkaç kastan da etkilendiğini göstermiştir: kaş arasındaki procerus kası, göz çevresini saran kas ve üst dudakla burun kanadını kaldıran kas. Bu kaslar enjeksiyon hedefleri arasında sayılır; bölgenin anatomisi yeterince bilinmediğinde uygulama güçleşir.

Etki, yüzün diğer bölgelerindekiyle aynı yoldan oluşur: aşırı çalışan kasa küçük miktarlarda verilen botulinum toksin kası yerel olarak gevşetir ve üzerindeki deri düzleşir. Kozmetik uygulamaları ele alan bir derlemeye göre sonuç, hareketle beliren çizgilerde yüz dinlenirken de görünen çizgilere göre daha belirgindir. Toksinin genel özelliklerini, etki süresini ve genel risklerini botulinum toksin sayfasında bulabilirsiniz.

İLGİLİBotulinum Toksin

KAYNAKPMID 39711041PMID 35622589PMID 42202343

Bunny lines ne demek?

Bunny lines, İngilizcede "tavşan çizgileri" demektir. Ad, yüz buruşturulduğunda burun sırtında beliren çizgilerin burnunu kırıştıran bir tavşanı andırmasından gelir. Tıbbi bir sınıflama değil, günlük dilde yerleşmiş bir benzetmedir; Türkçede çoğunlukla burun çizgileri ya da burun kırışıklıkları denir.

Bilimsel yayınlarda aynı çizgiler için farklı adlar kullanılır: burun kırışıklıkları, enine burun çizgileri ya da burun sırtı çizgileri. Bir anatomi çalışmasında burun kasının kasılmasına bağlanan dikey ve eğik kırışıklıklar olarak tanımlanırlar. Asyalı hastalarda yapılan bir çalışma ise bu çizgileri dağılımlarına göre dört tipe ayırmıştır: karmaşık, yatay, eğik ve dikey.

Adlar farklı olsa da söz edilen yer aynıdır: göz iç köşesi ile burun sırtı arasındaki ve burun sırtının üst kısmındaki ince deri. Çizgilerin yönü ve yayılımı kişiden kişiye değişir. Yani "bunny lines" tek bir çizgi biçimi değil, bu bölgede hareketle beliren çizgilerin ortak adıdır. Sizdeki çizgi deseni muayenede, yüzünüz hareket ederken görülür.

KAYNAKPMID 39711041PMID 25921574PMID 36879432

Burun çizgilerini hangi kaslar oluşturur?

Burun çizgilerinin altında tek bir kas yoktur; çizgiler birkaç kasın buluştuğu bir sınır bölgesinde oluşur. Uygulamanın herkeste aynı şemayla planlanamamasının nedeni de budur. Bu bölge canlı gönüllülerde görüntüleme, kadavra incelemeleri ve hasta serileriyle araştırılmıştır.

Ultrason ve kadavra incelemesini birlikte kullanan bir çalışmada, göz iç köşesi ile burun sırtı arasında tutarlı biçimde kas içermeyen üçgen bir alan bulunmuş ve bu alana "tavşan üçgeni" adı verilmiştir. Bu alan procerus, burun kası, göz çevresi kası ve üst dudakla burun kanadını kaldıran kasın kenarları arasında kalır; büyüklüğü ve biçimi procerus ile burun kasının genişliğine göre değişir. Araştırmacılar, doğrudan çizginin üzerine yapılan enjeksiyonun kas yerine bağ dokusuna denk gelebileceğini ve sonucun bu nedenle beklenenin altında kalabileceğini öne sürer.

Başka bir kadavra çalışmasında procerus kasının yüzeydeki bazı liflerinin tüm örneklerde burun kasının enine bölümüyle birleştiği görülmüştür. Üst dudakla burun kanadını kaldıran kasın procerusla bağlantısı ise yalnızca bazı örneklerde bulunmuştur; yani bu bağlantı kişiden kişiye değişir.

Asyalı hastalarda yapılan bir çalışmada da kadavra incelemesinde burun çizgilerine katılan kaslar arasında bağlantı lifleri görülmüş; araştırmacılar bu kas grubuna burun sırtı kompleksi adını vermiş ve dört anatomik varyasyon tanımlamıştır. Bu varyasyonlar, hastalarda gözlenen dört çizgi dağılım tipiyle örtüşmüştür. Sizin için pratik anlamı şudur: çizginin göründüğü yer ile onu çeken kas her zaman aynı noktada değildir.

KAYNAKPMID 39711041PMID 28132092PMID 36879432

Burun kökü ve kaş arası çizgileriyle ilişkisi

Bilimsel yayınlarda burun çizgileri çoğu zaman tek başına değil, kaş arası ve üst yüz uygulamalarının bir parçası olarak ele alınır. Bunun anatomik bir nedeni vardır: burun kökündeki procerus kası kaş arası bölgesi ile burun kası arasında yer alır ve lifleri burun kasıyla birleşir.

İlk kez kaş arası uygulaması yapılan 139 hastanın fotoğraflarının geriye dönük incelendiği bir çalışmada, kaş arasındaki kasılma biçimleri beş desene ayrılmıştır. Bu ayrımda dikey ve yatay kaş arası çizgileri, burun çizgileri ve alın çizgilerinin bulunup bulunmadığına bakılmıştır. Yani burun çizgileri, kaş arası değerlendirmesinin içinde bir bulgu olarak ele alınmıştır.

Daha eski bir seride, burun kırışıklığı nedeniyle tedavi edilen 250 hastada yalnızca burun kasına uygulama yapılmıştır. Hastaların yüzde 40'ında sonuç yeterli bulunmuş, yüzde 60'ında çizgiler kısmen sürmüştür. Kalan çizgiler hastaların yüzde 30'unda burun kökünde, yüzde 30'unda burun kökü ile iki göz arasında yer almıştır. Araştırmacılar ek noktalara yapılan uygulamayla bu çizgilerin iyileştiğini bildirmiştir; ancak bu seride karşılaştırma yapılacak bir kontrol grubu yoktur.

Tüm yüzü kapsayan uygulamaların incelendiği tek merkezli, geriye dönük bir çalışmada 189 hastaya yapılan 394 uygulamanın 283'ünde (yüzde 71,8) burun çizgileri de tedavi edilen bölgeler arasında yer almıştır. Orta ve alt yüze yönelik uluslararası bir uzlaşı metninde tanımlanan dokuz uygulama alanından biri de burun çizgileridir. Ağız ve çene-yüz bölgesindeki kozmetik uygulamalarla ilgili bir derlemede ise burun çizgileri kaş arası, alın, göz çevresi ve ağız çevresi çizgileriyle birlikte hareketle oluşan (dinamik) kırışıklıklar arasında yer alır.

KAYNAKPMID 28132092PMID 24168325PMID 15841625PMID 31486568PMID 20569284PMID 36828397

Burun çizgileri için kanıt ne kadar güçlü?

Kısa cevap: burun çizgilerine özgü kanıt sınırlıdır. Taranan yayınlarda yalnızca bu bölgeyi inceleyen randomize, plasebo kontrollü bir çalışmaya (katılımcıların rastgele gruplara ayrılıp etkisiz bir uygulamayla karşılaştırıldığı çalışma) rastlanmamıştır. Mevcut veriler çoğunlukla olgu serileri, geriye dönük incelemeler, uzman uzlaşıları ve anatomi çalışmalarından gelir.

Yüz kırışıklıklarında botulinum toksini inceleyen Cochrane derlemesi 65 randomize çalışmayı kapsar: 43'ü kaş arası, yedisi göz kenarı, ikisi alın, ikisi ağız çevresi, biri tüm yüz, dokuzu ise ikiden fazla bölgeye yöneliktir. Burun bu listede ayrı bir bölge olarak yer almaz. Bu yüzden burun çizgilerine ilişkin veriler büyük ölçüde üst yüz ya da tüm yüz uygulamalarının içinde kalır.

Orta ve alt yüz ile boyundaki kozmetik uygulamaları tarayan bir sistematik derlemede 560 makaleden 10'u incelemeye alınabilmiş; bunların yalnızca ikisi burun kırışıklıklarına ilişkin veri sunmuştur. Etkinlik bildiren makalelerde sonuçlar olumludur ve ciddi bir istenmeyen etki bildirilmemiştir. Ancak bu kullanımlar büyük ölçüde endikasyon dışıdır, yani ürünün resmî olarak onaylandığı kullanım alanlarının dışında kalır; daha fazla araştırmaya da ihtiyaç vardır.

Bölgeye özgü en geniş seriler de kontrol grubu içermez. Asyalı hastalarda yapılan bir çalışmada 320 hastaya 349 uygulama yapılmış, çizgilerin şiddetinde anlamlı azalma bildirilmiş ve hastaların çoğu memnun kalmıştır. Bu bulgular yol gösterici olsa da plasebo ya da başka bir yöntemle karşılaştırma içermedikleri için etkinin ne kadar büyük olduğu konusunda kesin bir sonuç vermez.

KAYNAKPMID 34224576PMID 33671800PMID 36879432

Onaylı kullanım mı, endikasyon dışı mı?

Bilimsel yayınlarda burun çizgileri, onaylı kozmetik kullanım alanlarının (endikasyonların) dışında kalan kullanımlar arasında gösterilir. Bu, uygulamanın yasak ya da hiç denenmemiş olduğu anlamına gelmez; kanıtın ve ürün bilgisinin bu bölgeyi ayrıca kapsamadığı anlamına gelir.

Kozmetik uygulamalarla ilgili bir derlemeye göre ABD'de onaylı kozmetik kullanım alanları üst yüzdeki üç bölgedir: kaş arası, alın ve göz kenarı çizgileri. Orta ve alt yüze yönelik bir sistematik derlemede de burun kırışıklıklarını içeren bu kullanımlar büyük ölçüde endikasyon dışı olarak tanımlanır. Bu bilgi bir kalite göstergesi değildir; yalnızca kanıtın nerede durduğunu gösterir.

Türkiye'deki ruhsat kapsamı, kullanılacak ürünün onaylı ürün bilgisine bağlıdır. Uygulamadan önce kullanılacak ürünün ruhsat durumunu ve burun çizgilerinde kullanımın ruhsat kapsamında olup olmadığını hekiminize sorabilirsiniz; bu, görüşmenin doğal bir parçasıdır.

KAYNAKPMID 42202343PMID 33671800

Bu uygulamanın sınırı

Bunny lines botoksu kas hareketine yönelik bir uygulamadır; hedefi derinin kendisi değil, kasın oluşturduğu çizgidir. Uluslararası bir uzman grubuna göre botulinum toksin, giderilmek istenen görünümün asıl nedeni aşırı kas kasılması olduğunda birincil seçenek olarak düşünülmelidir. Çizginin arkasında hareketten başka bir neden varsa uygulama o nedene etki etmez.

Araştırmalara göre yüz kırışıklıklarını derideki incelme ile alttaki kasın tekrarlayan kasılması birlikte oluşturur; sonuç da hareketle beliren (dinamik) çizgilerde, yüz dinlenirken de görünen (statik) çizgilere göre daha belirgindir. Bu yüzden burun sırtında yüz dinlenirken de duran, deriye yerleşmiş çizgilerde yalnızca bu uygulama beklentinizi karşılamayabilir. Uygulama bölgedeki bütün çizgileri tek adımda ortadan kaldırmayabilir de: bir hasta serisinde, burun kasına yönelik uygulamadan sonra hastaların önemli bir kısmında burun kökünde ya da iki göz arasında çizgilerin sürdüğü bildirilmiştir. Bu, çizgi deseninin kişiden kişiye farklı olduğunu gösterir.

Burnun biçimi ayrı bir konudur. Burun bölgesinde botulinum toksin kullanımını inceleyen 23 çalışmalık bir sistematik derlemede düşük burun ucu, geniş burun delikleri ve burun ameliyatı sonrası küçük düzensizlikler gibi kullanım alanları ele alınmış ve daha geniş çalışmalara ihtiyaç olduğu belirtilmiştir. Burun ucu düşüklüğüne yönelik uygulamalarda hedefler arasında burun ucunu aşağı çeken septum kası da bulunur. Bunlar ayrı uygulamalardır; burun çizgisi uygulamasının amacı burnun biçimini değiştirmek değildir. Etki kalıcı değildir, zamanla kendiliğinden geçer; sürdürülmesi tekrar eden uygulamalara bağlıdır. Burun bölgesine özgü etki süresini ölçen kontrollü çalışmalar ise sınırlıdır; bu nedenle bu bölge için ayrı bir süre belirtilmez.

İLGİLİBotoks mu, dolgu mu?

KAYNAKPMID 26910696PMID 42202343PMID 15841625PMID 39376434PMID 37496386

Üst dudak ve gülümseme neden konuşulur?

Burun çizgilerinin hemen yanındaki kaslardan biri üst dudağın hareketine de katılır. Bu yüzden burun çevresindeki uygulamalarda gülümsemenin ve üst dudağın nasıl etkilenebileceği ayrıca konuşulur. Bu kasın Latince adı levator labii superioris alaeque nasi'dir; "üst dudağı ve burun kanadını kaldıran kas" anlamına gelir.

Bu kas, burun çizgileri için enjeksiyon hedefleri arasında sayılır. 227 hastanın geriye dönük incelendiği bir seride, burun kaslarını da içeren tüm yüz uygulamasından sonra gülerken üst dudak ile burun arasındaki mesafenin kısaldığı ve burun ucu düşüklüğünün iyileştiği bildirilmiştir. Araştırmacılar bunu, kasın burun kısmı gevşediğinde dudağı kaldıran kısmının görece güçlenmesiyle açıklar. Kanıt düzeyi düşük bir seridir; yine de burun kaslarını da içeren bir uygulamanın gülümsemenin görünümünü değiştirebileceğine işaret eder.

Bir uzman grubu, kişinin anatomisini hesaba katmayan standart enjeksiyon şemalarını gülümseme biçiminin değişmesi ve yanağın düzleşmesi gibi istenmeyen sonuçlarla ilişkilendirir; doz, derinlik ve enjeksiyon yerinin kişiye göre ayarlanmasını önerir. Bu sonuçların arkasındaki mekanizma, toksin etkisinin yayılmasıdır. Botulinum toksinin yerel ve uzak komplikasyonlarının çoğu, etkinin komşu kaslara istenmeyen biçimde yayılmasına bağlanır; bu yayılma ağırlıklı olarak doza bağlı görünmektedir. Burun çizgisi uygulamasından sonra üst dudak düşüklüğünün ne sıklıkta görüldüğüne dair bölgeye özgü bir veri ise incelenen yayın özetlerinde yer almıyor.

KAYNAKPMID 35622589PMID 38191864PMID 40585019PMID 23868503PMID 29016535

Bilinen riskler

Burun çizgisi uygulaması reçeteli bir ilaçla yapılan tıbbi bir işlemdir ve istenmeyen etkileri vardır. Bildirilen etkilerin çoğu hafif ve geçicidir. Aşağıdaki oranlar başka çalışmalara aittir; bu kliniğin verisi değildir ve kişisel riskinizi hesaplamak için kullanılamaz.

Enjeksiyon yerinde hafif morarma ve şişlik olabilir. Geçici göz kapağı ve kaş düşüklüğü ise tekniğe bağlı komplikasyonlardır. Yüz kırışıklıklarına ilişkin Cochrane derlemesine göre tedavi, göz kapağı düşüklüğü riskini muhtemelen artırır; bu veri ağırlıkla kaş arası çalışmalarından gelir.

8.787 kişiyi kapsayan bir sistematik derlemede, alt yüz uygulamalarında dudakta asimetri ve dengesizlik yüzde 6,9 oranında bildirilmiş ve bunların tümünün kendiliğinden düzeldiği aktarılmıştır. Yüz uygulamalarından sonraki komplikasyonları ele alan 20 çalışmalık bir derlemeye göre yüz asimetrisi, ağız çevresinde işlev bozukluğu, yerel reaksiyonlar ve baş ağrısı genellikle hafif ve kendiliğinden geçen tablolardır; sistemik (tüm vücudu etkileyen) istenmeyen etkiler seyrektir. Ancak bu konudaki kanıt sınırlıdır.

Burun çizgilerinin de sık tedavi edildiği tüm yüz uygulamalarını inceleyen geriye dönük çalışmada 189 hastanın altısında (yüzde 3,2) komplikasyon görülmüştür: beşinde etki çene ucu kasından alt dudak kasına yayılmış, birinde üst yüz uygulamasından sonra göz kapağı düşüklüğü gelişmiştir. Burun çizgisi uygulamasına bağlanan bir komplikasyon bildirilmemiştir; ancak tek merkezli, geriye dönük bir inceleme olduğu için bu, riskin olmadığı anlamına gelmez. Genel kontrendikasyonlar (uygulamanın yapılmaması gereken durumlar) ve özel durumlar botulinum toksin sayfasında anlatılır. Uygulamadan sonra hangi belirtide kliniğe ulaşmanız gerektiği ise hekimin kendi protokolüne göre muayenede size anlatılır.

İLGİLİBotulinum Toksin

KAYNAKPMID 42202343PMID 34224576PMID 24575858PMID 41640941PMID 31486568