Kaş Askılama

Kaş askılama nedir?

Kaş askılama, yüzeyinde dokuya tutunan çentikler bulunan tıbbi ipliklerin alın ya da şakak bölgesinde cilt altına yerleştirilmesiyle kaşın yukarı yönde desteklenmesidir. Genellikle cerrahi kesi gerektirmez, deri alınmaz; yöntem, iple yapılan askılama uygulamalarının kaş ve alın bölgesine uyarlanmış biçimidir. Bu işlem için “alın askılaması” adı da kullanılır; ancak asıl yapılan iş kaşı kaldırmak olduğu için bazı yazarlar “kaş askılama” adını daha doğru bulur.

Yöntemin temeli, çentikli ipliklerin belirli hatlar boyunca yerleştirilerek aşağı inmiş dokunun kaldırılmasıdır. İşlemin güvenliği, alın ve kaş bölgesindeki damarların, kasların ve yaşla ortaya çıkan değişikliklerin iyi bilinmesine bağlıdır. Kaş bölgesinin anatomisini inceleyen bir çalışmaya göre I biçimli ipliklerin alın kasının altına yerleştirilmesi, geleneksel U biçimli yerleşime göre daha güvenli bir seçenektir.

Olgu sunumlarına dayanan bir yayına göre kaş askılama, cerrahi ile cerrahi olmayan yöntemler arasında bir ara basamaktır: cerrahiye göre daha ince bir değişiklik sağlar, etkisi zamanla geriler ve tekrar gerekebilir.

İLGİLİDolgu mu, askı ipi mi?

KAYNAKPMID 39135300PMID 30893160PMID 39884674

Kaş gerçekten düştü mü, yoksa göz kapağı mı ağırlaştı?

Kaşınız aşağıda görünüyor olabilir; ama bu her zaman kaşın düştüğü anlamına gelmez. Yaşla kaş konumunun nasıl değiştiğini inceleyen çalışmalar yaygın kanıdan farklı sonuçlar da ortaya koymuştur ve bu fark, hangi yöntemin konuşulacağını doğrudan etkiler.

19 çalışmada toplam 3.634 kişinin verisini birleştiren bir analizde, yaşla birlikte kaşın iç ucunun ve orta bölümünün yükseldiği, dış ucunun ise göz dış köşesi hizasında anlamlı bir değişim göstermediği görülmüştür. Yani ortalamada kaş bütünüyle aşağı inmez; kaşın farklı bölümleri farklı yönde değişebilir.

95 yetişkinin üç yaş grubunda karşılaştırıldığı bir çalışmada da gruplar arasında kaş yüksekliği açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Aynı çalışmada yaş ilerledikçe alın kasının daha etkin çalıştığı, kaş yüksekliği azaldıkça da üst göz kapağındaki deri fazlalığının (dermatokalazis) arttığı görülmüştür. Araştırmacılar, kaş konumunun kasların birbirini dengeleyen çalışmasıyla korunduğunu düşünmektedir.

Bunun sizin için anlamı şu: üst göz kapağında gördüğünüz ağırlık kaşın konumundan da, kapak derisinin fazlalığından da kaynaklanabilir; ikisi aynı kişide birlikte de bulunabilir. Göz kapağı ameliyatı için başvuranlarda kaş düşüklüğünün de sık görüldüğü bildirilmiştir. Hangisinin baskın olduğu aynada değil, muayenede anlaşılır.

İLGİLİYüz neden sarkar?

KAYNAKPMID 31942395PMID 26818320PMID 39135300

Alın kası ve kaşın hareketi

Kaşı yukarı kaldıran kas alın kasıdır (frontalis); kaşı hareket ettiren asıl bölüm ise bu kasın alt ucudur. Kaş askılama, alın kasının göz çevresindeki halka biçimli kasla buluştuğu bölgede yapılır.

Kadavra, görüntüleme ve klinik gözlem verilerini birleştiren bir anatomi çalışmasına göre alın kası, alnın üst ve orta bölümünde derindeki bağ dokusu katmanına (fasya) sıkıca tutunur. Alt üçte birde ise bu katmandan ayrılır ve göz çevresindeki halka kasla (orbikülaris okuli) iç içe geçer. Aynı çalışmada kaş, yalnızca kasın bu alt kısmı çekildiğinde yükselmiştir; kas, alt ucundan orta bölümüne doğru kasılarak kaşı hareket ettirir.

Kaş askılamanın anatomisini ele alan bir derlemeye göre bu bölgedeki sinir ve damar yollarını, özellikle supratroklear ve supraorbital damarları (göz çukurunun üst kenarından alna çıkan damarlar) iyi bilmek önemlidir. İşlemden önce dokunun ne kadar hareketli olduğunu ve alttaki yapılara nasıl yapıştığını değerlendirmek de sonucu öngörmede belirleyici görülür. Alında deri altı yağ dokusu azdır; bu nedenle ipliğin yerleştirileceği katman hassas bir anatomi bilgisi gerektirir. Dokunun alttaki yapılara sıkı yapıştığı kişilerde kanülle (ucu küt, ince bir tüp) kısmi bir tünel açılarak çalışıldığı bildirilmiştir. Klinikte iğne ya da kanül, uygulama alanına ve anatomik yapıya göre hekim tarafından kişiye özel seçilir.

KAYNAKPMID 37768166PMID 39884674PMID 39135300

Şakak bölgesi ve yüz sinirinin alın dalı

Kaş askılamada ipliklerin geçebildiği şakak bölgesinde yüz sinirinin alın dalı da bulunur. Bu dal alın kasını çalıştırır; zarar görürse kaşı kaldıramamak gibi hem işlevi hem görünümü etkileyen sorunlar ortaya çıkabilir.

Alın dalı, üst yüzdeki birçok kası çalıştırır; yüz ifadeleri ve göz kapaklarının kapanması için gereklidir. Dalın izlediği yol kişiden kişiye değişir. Bazı anatomik işaret noktaları yerini tahmin etmeye yardımcı olsa da kesin bir harita sunmaz.

Bir kadavra çalışmasında bu dalın şakaktaki dağılımında önemli bir değişkenlik görülmüş; şakakta gerçek anlamda güvenli bir alan bulunmadığı, yalnızca göreli olarak güvenli alanlar tanımlanabileceği sonucuna varılmıştır. Başka bir kadavra çalışmasında dal, elmacık kemiği kavsini geçtikten sonra şakağı öne doğru kıvrılan bir hatla katetmiş ve kaşın dış ucunun yakınından alın kasına ulaşmıştır.

Yüz sinirinin seyrini bilmek, yüzde güçsüzlük ya da felç gibi sinir hasarı riskini azaltmak için gereklidir. Bu bilgiler riskin sık olduğunu göstermez; bölgenin neden ayrıntılı anatomi bilgisi gerektirdiğini açıklar.

İLGİLİCat Eyes / Fox Eyes Askısı

KAYNAKPMID 40268626PMID 25342224PMID 37652939PMID 39376117

Araştırmalar kaş askılaması hakkında ne söylüyor?

Kaş askılamayla ilgili bilimsel veri henüz sınırlıdır. Kaşa özgü yayınlar küçük ve kontrol grubu olmayan hasta serilerine, olgu sunumlarına ve derlemelere dayanır. İncelenen kaynaklar arasında kaş askılamayı bir kontrol grubuyla ya da başka bir yöntemle karşılaştıran randomize (katılımcıların rastgele gruplara ayrıldığı) bir çalışma yoktur.

Tek bir kurumdan bildirilen 38 kadınlık bir seride, hafif ve orta derecede kaş düşüklüğü olan ya da hiç düşüklüğü olmayan kişilere iplikle kaş askılama yapılmıştır. Hastaların kendi değerlendirmesine dayanan bir ölçekte (FACE-Q) kaş ve üst göz kapağı puanları altıncı ayda başlangıca göre iyileşmiş, on ikinci ayda da anlamlı artış sürmüştür. Ciddi komplikasyon bildirilmemiş; iyileşme genç kadınlarda daha belirgin bulunmuştur. Katılımcıların yaş ortalaması 35,5'tir ve çalışmada kontrol grubu yoktur.

15 kişilik başka bir seride kaşlar işlemden bir hafta sonra başlangıca göre daha aşağıda ölçülmüş, on ikinci haftada ise kaş ve üst göz kapağı başlangıca göre anlamlı olarak yükselmiştir. Bu bulgu, erken dönemdeki görünümün sonucu yansıtmayabileceğini düşündürür; ancak bu da küçük ve kontrolsüz bir seridir.

Olgu sunumlarına dayanan bir yayına göre kaş askılama cerrahiye göre daha ince bir iyileşme sağlar, işlem rahatsızlık verebilir, etki yaklaşık altı ay sürer ve geriledikçe tekrar gerekir. Seriler arasındaki bu farklar, tek bir kişi için beklenecek süreyi göstermez.

Yüzün geneline bakıldığında tablo benzerdir. Bu alandaki sistematik bir derlemede, incelenen çalışmaların ikisi dışında hepsinde kaldırma etkisinin olsa olsa çok sınırlı bir süre kaldığı görülmüştür; olumlu sonuç bildiren iki çalışma ise iplik üreticileri tarafından desteklenmiştir. Daha yeni bir derlemede de yöntemi destekleyen yeni bir kanıt eklenmediği belirtilmiştir.

KAYNAKPMID 35441792PMID 37060183PMID 39135300PMID 29481392PMID 33471152

Bu uygulamanın sınırı

Kaş askılama cerrahi kaş kaldırmanın yerini tutmaz, üst göz kapağındaki deri fazlalığını almaz ve etkisi kalıcı değildir. Uygulamadan ne bekleyebileceğinizi bu üç sınır belirler.

Birincisi, etkinin ölçeği sınırlıdır. Sonuç cerrahiye göre daha incedir; yöntem, cerrahi ile cerrahi olmayan uygulamalar arasında bir ara basamak olarak görülür. Kaş kaldırma tekniklerini inceleyen bir derlemeye göre cerrahi olsun ya da olmasın hiçbir kaş kaldırma yöntemi tamamen tatmin edici değildir; bunun nedenleri sınırlı etki, sınırlı kalıcılık ve olası komplikasyonlardır.

İkincisi, süre belirsizdir. Eriyen ipliklerle yapılan tekniklerin uzun dönemde ne kadar etkili olduğu net değildir. Yüz iplik uygulamalarında birçok çalışmanın verisini birleştiren bir analizde (meta-analiz) memnuniyet oranı işlemin hemen ardından yüzde 98, uzun dönemde ise yüzde 88 bulunmuştur ve bu fark anlamlıdır. Araştırmacılar, gençleştirme etkisinin uzun dönemde sürmeyebileceğinin işlemden önce konuşulmasını önerir.

Üçüncüsü, deri fazlalığı ayrı bir sorundur. İplik dokuyu taşır, deriyi almaz. Gördüğünüz ağırlığın kaynağı üst göz kapağının derisiyse, bu durum ilgili cerrahi uzmanlık alanında ayrıca değerlendirilir. Bu sınırlar uygulamanın yapılmaması gerektiği anlamına gelmez; neyi bekleyebileceğinizi gösterir. Hekim değerlendirir, karar sizindir.

KAYNAKPMID 39135300PMID 32308957PMID 30893160PMID 33821308

Botulinum toksinle kaş kaldırmadan farkı

Botulinum toksinle kaş kaldırmada iplik kullanılmaz. Kaşı aşağı çeken kasların hareketi geçici olarak azaltılır ve kaşın konumu kas dengesi üzerinden değişir. Günlük dilde “botoks” olarak bilinen bu uygulama, adını bir ürün adından alır. Kaş askılamayla benzer bir amaca, farklı bir mekanizmayla ulaşmaya çalışır.

Kaş biçimlendirmede botulinum toksin kullanımını nesnel ölçümlerle inceleyen 11 çalışmayı ve 585 hastayı kapsayan bir derlemede, en fazla yükselme kaşın dış kısmında görülmüştür. Farklı kas gruplarının hedeflenmesiyle farklı kaş biçimleri elde edilebildiği bildirilmiştir. En sık bildirilen yan etkiler morarma ve baş ağrısıdır; beş olguda göz kapağı düşüklüğü görülmüştür. Araştırmacılar yine de yeni randomize çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtir.

Bu yöntemin kendine özgü bir inceliği var: alın kası kaşı yukarı kaldıran kas olduğu için bu kasa yapılan uygulama kaşı aşağı da indirebilir. Kaşı aşağı çeken kaslara da uygulama yapılan randomize kontrollü bir çalışmada, alın kasına üç farklı düzende enjeksiyon yapılmıştır. İki hafta sonra kaş, dış ucu dışında ölçülen tüm noktalarda daha aşağıda, dış ucunda ise daha yukarıda bulunmuştur; alnın üst bölümüne yapılan enjeksiyonların kaş düşüklüğü riskini azalttığı görülmüştür.

Kabaca söylemek gerekirse iplik, kaşın bulunduğu dokuyu mekanik olarak taşır; botulinum toksin ise kaşın üzerindeki kas dengesini değiştirir. Kaş kaldırma tekniklerini inceleyen bir derlemeye göre cerrahi olmayan yöntemler geçicidir ve bir komplikasyon durumunda düzeltme daha kolaydır. İki yöntemden birinin mi, ikisinin birlikte mi, yoksa hiçbirinin mi gündeme geleceği muayenede belirlenir.

İLGİLİKaş Kaldırma Botoksu

KAYNAKPMID 33065951PMID 30102667PMID 32308957

Cerrahi kaş kaldırmadan farkı

Cerrahi kaş kaldırma, deride kesi yapılarak dokunun yeniden konumlandırıldığı bir ameliyattır; kaş askılamadan farklı bir ölçekte etki eder. Değerlendirilmesi ve uygulanması ilgili cerrahi uzmanlık alanına aittir; buradaki bilgiler yalnızca iki yöntemi karşılaştırabilmeniz içindir.

Kaş kaldırma tekniklerini inceleyen bir derlemeye göre cerrahi yöntemler üç grupta toplanır: göz kapağı ameliyatının kesisinden yapılanlar, doğrudan kaşın üstünden yapılanlar ve alın ya da saçlı deri üzerinden yapılanlar. En yaygın yöntem endoskopik (kamerayla küçük kesilerden yapılan) alın kaldırmadır, ancak onun da kalıcılığı sınırlıdır. Doğrudan kaş kaldırma ise yüz felci olan ve iz kalmasını kabul etmeye daha yatkın kişilerde yararlı bulunur.

Uzun dönem sonuçları inceleyen bir meta-analizde, ortalama izlem süresi en az altı ay olan 22 çalışmadaki 2.127 kaş değerlendirilmiştir. Ağırlıklı ortalama izlem süresi 20,9 ay olan bu veride kaşın dış, orta ve iç kısmı anlamlı olarak yükselmiştir. Araştırmacılar bu sonuçların, cerrahi kaş kaldırmanın uzun dönem etkinliğini ve olumlu güvenlik profilini desteklediğini belirtmiştir.

Açık ve endoskopik teknikleri karşılaştıran 15 çalışmalık bir derlemede, endoskopik ve daha az invaziv (dokuya daha az müdahale eden) tekniklerin daha düşük komplikasyon oranıyla benzer ya da daha iyi estetik sonuç verdiği görülmüştür; ancak çalışmalar arasındaki farklılıklar bu sonucun gücünü sınırlar. Cerrahinin de kendi riskleri vardır: şakaktan yapılan doğrudan kaş ameliyatlarında yüz sinirinin alın dalının yaralanması ve buna bağlı kaş felci, tanımlanmış başlıca komplikasyonlar arasındadır. İplik ile cerrahi arasındaki fark bir basamak farkı değildir; farklı ölçekte etki eden iki ayrı yöntem söz konusudur.

KAYNAKPMID 32308957PMID 40788666PMID 41710188PMID 37652939

Bilinen riskler

Kaş askılamaya özgü büyük ölçekli risk verisi yoktur; aşağıdaki oranlar yüz ve boyundaki tüm iplik uygulamalarına aittir. En sık bildirilen etkiler şişlik, morarma ve asimetridir (iki tarafın eşit görünmemesi). Çukurlaşma ile ipliğin görünmesi ya da hissedilmesi, ilk haftalardan sonra da sürebilen bulgular arasındadır.

26 çalışmayı ve 2.827 hastayı kapsayan bir meta-analizde şişlik yüzde 34, morarma yüzde 26, ipliğin görünür ya da elle hissedilir olması yüzde 10, ciltte çukurlaşma yüzde 7 oranında bildirilmiştir. Araştırmacılar çalışmalar arasındaki farkın çok yüksek olduğunu ve ilk dört haftadan sonra süren bulguların klinik açıdan daha önemli olabileceğini belirtir.

14.222 hastayı kapsayan bir derlemede en sık bildirilen bulgu asimetridir; bunu ödem (şişlik) ve morarma izler. Ciddi yan etkiler nadirdir; bunlar his değişiklikleri, saç dökülmesi ve damar ya da bez yaralanmalarıdır. Başka bir meta-analizde eriyen ipliklerde his değişikliği ve ipliğin deriden dışarı çıkması riski kalıcı ipliklere göre daha düşük, 50 yaş üzerinde ise çukurlaşma ve enfeksiyon riski daha yüksek bulunmuştur. Eriyen iplikleri karşılaştıran bir derlemede de çentikli ipliklerin düz ipliklere göre daha fazla komplikasyonla ilişkili olduğu bildirilmiştir.

Sinir yaralanması seyrektir ama tanımlanmış bir risktir. Başka kurumlarda yapılan iplik uygulamalarından sonra komplikasyonla başvuran 190 hastalık bir seride beş hastada kısmi yüz felci görülmüş; araştırmacılar başlıca neden olarak anatominin yeterince bilinmemesini göstermiştir. Şakakta, kaş askılaması sonrasında yüzeysel şakak damarları arasında anormal bir bağlantı (arteriyovenöz fistül) ve yüz iplik uygulaması sonrasında yüzeysel şakak atardamarında, damar duvarındaki hasara bağlı bir kan kesesi (psödoanevrizma) tek tek olgular hâlinde bildirilmiştir; ikisi de nabız gibi atan bir şişlikle fark edilmiştir.

İşlemden önce kan sulandırıcılar, antiagregan (kan pulcuklarının kümelenmesini önleyen) ilaçlar ve kanamayı etkileyebilecek takviyeler sorulur; reçeteli ilaçlarınızı kendi kararınızla bırakmamanız istenir, gerekirse ilgili hekimin görüşü alınarak işlem planlanır ya da ertelenir.

İLGİLİAskı ipi sonrası nelere dikkat edilir?

KAYNAKPMID 41988336PMID 34699439PMID 33821308PMID 39442180PMID 34549008PMID 37388255PMID 41468260PMID 39760325

Hangi iplik kullanılır?

Askılamada kullanılan iplikler eriyen (emilebilir) ve kalıcı olmak üzere iki gruba ayrılır. Kaynaklara göre kalıcı çentikli ipliklerle yapılan ilk uygulamalarda düzeltme işlemi ve komplikasyon oranları yüksek bulunmuştur. Eriyen ipliklerle geliştirilen tekniklerde istenmeyen etkiler daha az görülmüştür; buna karşılık bu tekniklerin uzun dönemde ne kadar etkili olduğu net değildir. Bir meta-analizde de eriyen ipliklerde his değişikliği ve ipliğin deriden dışarı çıkması riski kalıcı ipliklere göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuş ve kalıcı ipliklerin temkinle kullanılması önerilmiştir.

Klinikte eriyen ipler (PLLA/PDO, yani poli-L-laktik asit ve polidioksanon) kullanılır. “İp askısı”, iplerle yapılan askılama uygulamalarının genel adıdır; Fransız askısı bu yöntemler içindeki tekniklerden biridir. Kaş askılama da bu ailenin kaş ve alın bölgesine yönelik uygulamasıdır.

Eriyen ipliğin çözünmesi, etkinin iplik çözündüğü anda biteceği ya da kalıcı olacağı anlamına gelmez; bu konudaki veri sınırlıdır. Hangi ipliğin, hangi yönde ve hangi katmana yerleştirileceğine hekim muayenede karar verir.

İLGİLİFransız Askısı

KAYNAKPMID 30893160PMID 33821308