Yüz Konturlama / Full Face Dolgu

Yüz konturlama / full face dolgu nedir?

Yüz konturlama ya da full face dolgu, yüzün birden fazla bölgesine hyalüronik asit dolgunun uygulandığı bir yöntemdir; bölgeler tek tek değil, birbiriyle ilişkisi içinde değerlendirilerek planlanır. “Full face” İngilizcede “tüm yüz” demektir. Tıp dilindeki karşılığı “panfasiyal”, yani yüzün bütününü kapsayan değerlendirme ve tedavidir. Bu ad bir ürünü ya da tescilli bir tekniği değil, bir planlama biçimini anlatır.

Bu yaklaşımın gerekçesi şudur: yüzün genel görünümünü oranlar ve konturlar belirler; orta ve alt yüzün biçimi de bütün yüzün nasıl algılandığını etkiler. Bilimsel yayınlarda önerilen yaklaşım da tek tek bölgeleri tedavi etmekten yüzü bir bütün olarak değerlendirmeye doğru değişmiştir. Elmacık ve çene, yüzün geri kalanının konturunu etkiledikleri için bu planlarda başlangıç noktası olarak ele alınır.

Dermatoloji, göz çevresi cerrahisi (okuloplastik) ve plastik cerrahi alanlarından bir uzman grubunun ortak önerisi de bu yöndedir: bütün yüz değerlendirmesi anatomik bulguların yanında kişinin psikolojik ve kültürel özelliklerini de kapsamalı, görüşme kişi merkezli ve belirli bir düzen içinde yapılmalıdır.

Bu uygulamada kullanılan madde hyalüronik asittir. Yüz dolgularıyla ilgili bilimsel değerlendirmelere göre hyalüronik asit dolgular hacmi hemen sağlar, geri alınabilir ve birçok kullanım alanında ilk sırada tutulur. Klinikte ürün değerlendirmesinde ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) onayı tek başına ölçüt değildir; ürünün CE uygunluğu, Türkiye'deki kayıt ve uygunluk durumu ile üreticinin belirlediği kullanım amacı esas alınır.

İLGİLİHyalüronik asit nedir?

KAYNAKPMID 39372878PMID 41325038PMID 42479576

Yüz bir bütün olarak nasıl değerlendirilir?

Bütün yüz değerlendirmesinde tek bir çizgiye ya da çukura bakılmaz; yüzün katmanları ve bölgeler arasındaki denge birlikte ele alınır. Bilimsel yayınlarda yüz yaşlanmasına “içeriden dışarıya” bakılır: kemik yapı yeniden şekillenir, yağ yastıkçıkları hacim kaybeder ya da yer değiştirir, kasların gerginliği (tonus) ve kalınlığı değişir, deri incelip zayıflar. Bu değişimlerin her biri ayrı bir katmanda gerçekleşir.

Yaşlanmayı yüzün üst, orta ve alt üçte birlik bölümlerine göre ayrıca incelemek, tedavide neye öncelik verileceğini belirlemeye ve bu kararın gerekçesini ortaya koymaya yardımcı olabilir. Bunun pratikteki anlamı şudur: aynı şikâyet farklı kişilerde farklı katmandan kaynaklanabilir ve hacim veren bir dolgu bu katmanlardan yalnızca birine yöneliktir.

Değerlendirmeyi daha tutarlı hâle getirmek için fotoğraflara dayalı derecelendirme ölçekleri geliştirilmiştir. Çene hattı konturu, şakak hacmi, çene geriliği, nazolabial çizgiler (burun kanadından ağız köşesine uzanan çizgiler) ve orta yüzdeki hacim kaybı için geliştirilen bir ölçek serisinin, eğitimli değerlendiriciler tarafından kullanıldığında yüksek düzeyde tutarlılık gösterdiği bildirilmiştir. Bu ölçekler hekimlere ortak bir dil sağlar; ancak bir uygulamaya uygun olup olmadığınızı tek başına belirleyen bir eşik değildir.

Uluslararası bir uzman grubunun ortak önerisine göre doğal bir sonuç yalnızca görünümle değil, dokunuş, hissediliş ve yüz ifadesiyle birlikte tanımlanmalıdır. Bunun temeli güvenliktir ve plan kişiye göre biçimlendirilmelidir. İlke kısadır: fotoğrafı değil, kişiyi tedavi etmek.

KAYNAKPMID 33325497PMID 35350387PMID 41794404

Orta yüz ve elmacık bölgesi

Bütün yüz planlarında çoğu zaman ilk değerlendirilen bölge orta yüzdür. Elmacık bölgesine yapılan tedavi yüzün bütün konturunu belirgin biçimde etkilediği için bu bölge, bütün yüz tedavisinde bir “çapa”, yani başlangıç noktası olarak ele alınır. Elmacık ve çenedeki yaşa bağlı değişiklikler, yüze istemeden yorgun, kızgın ya da üzgün bir ifade verebilir.

Hyalüronik asit dolgular orta yüzde, çenede ve çene hattında kaybolan hacmi yerine koymak ve yaşla belirginleşen keskin geçişleri yumuşatmak için kullanılır. Birçok çalışmanın sonuçlarını birleştiren bir analizde (meta-analiz) orta yüz, yanağın ön-iç kısmını, elmacık kemiği çevresini ve elmacık altı bölgeyi kapsayan alan olarak tanımlanmıştır. Bu analizde nazolabial çizgi bölgesindeki şişlik, yumru ve sertlik görülme sıklığının, diğer bölgelerdekinden (orta yüz, dudak çevresi ve dudak) anlamlı olarak farklı olduğu bildirilmiştir.

Orta yüz, algılanan sonuç ile ölçülen sonuç arasındaki farkın görüldüğü bir bölgedir de. 101 kadın hastanın yüzünün dört bölgesine hyalüronik asit uygulanıp üç boyutlu görüntüleme ve hasta anketleriyle izlendiği bir çalışmada, elmacık bölgesinde ölçülen hacim azalsa da hastaların algıladığı iyileşme sürmüştür. Araştırmacılara göre bu bulgu, uygulamanın ne sıklıkla yapılacağı konusunda hasta ile hekim arasındaki görüşmeye yol gösterebilir. Bu da ölçülen hacim azalmasının tek başına yeni bir uygulama gerekçesi sayılmaması gerektiğini düşündürüyor.

İLGİLİElmacık Kemiği / Yanak Dolgusu

KAYNAKPMID 39372878PMID 37261136PMID 41978570

Çene, çene hattı ve alt yüz

Alt yüzde çene ucu ve çene hattı, bütün yüz planının ikinci çapası olarak ele alınır. Çene de elmacık gibi yüzün konturu ve belirginliği üzerinde güçlü bir etkiye sahiptir; bu nedenle bütün yüz tedavisinde başlangıç noktalarından biri sayılır. Planlamada orta yüz ile alt yüz arasındaki ilişkiye odaklanılması önerilir.

Alt yüz konturu yalnızca hacim eklenerek değil, uygun olduğunda hacmi azaltan yöntemlerle birlikte de ele alınabilir. Yani bütün yüz planı “her bölgeye dolgu” demek değildir. Bazı bölgelerde eksik olan hacimdir; bazılarında ise fazlalık ya da kas hacmi vardır ve bu durumlarda çözüm dolgu olmayabilir.

Yüz yaşlanmasında katmanlarda yaşanan değişimler alt yüzü de etkiler: kemik yapının yeniden şekillenmesi, yağ yastıkçıklarındaki değişim, kas gerginliğindeki değişim ve derinin incelmesi bu bölgenin görünümüne de yansır. Çene ve çene hattına özel ayrıntıları, bölgenin damar yapısını ve uygulamanın sınırlarını Çene ve Jawline Dolgusu sayfasında bulabilirsiniz; burada alt yüz yalnızca bütün planın bir parçası olarak ele alınıyor.

İLGİLİÇene ve Jawline Dolgusu

KAYNAKPMID 39372878PMID 33325497

Toplam miktar neden ayrı bir sorudur?

Birden fazla bölgeye uygulama yapıldığında konuşulması gereken sorulardan biri, yüze toplamda ne kadar dolgu verildiği ve bunun zamanla nasıl biriktiğidir. Hyalüronik asit dolgular vücutta zamanla yıkılan, geçici ürünler olarak kabul edilir. Uluslararası bir uzman grubunun değerlendirmesine göre klinik etki genellikle 4 ile 18 ay arasında sürer; bu süre ürüne, tekniğe ve kişiye bağlıdır.

Etkinin azalması, jelin dokudan tamamen çekildiği anlamına gelmeyebilir. Orta yüzüne hyalüronik asit uygulanmış 33 hastanın manyetik rezonans (MR) görüntülerinin incelendiği bir çalışmada dolgu, tüm hastalarda uygulamadan en az iki yıl sonra hâlâ saptanmış; bir hastada on beş yıla kadar kaldığı bildirilmiştir. Bu hastaların dokuzu şişlik şikâyeti nedeniyle görüntülenmiştir. Çalışma küçüktür ve araştırmacılar daha geniş gruplarda izlem yapılması gerektiğini belirtiyor.

Hacim de her zaman beklendiği gibi azalmayabilir. Daha önceki dolgu uygulamaları kayıtlı olan 14 hastanın üç boyutlu manyetik rezonansla incelendiği bir çalışmada, ölçülen dolgu hacmi kayıtlı enjeksiyon hacmini belirgin biçimde aşmış; oran 1'e 2,8 olarak bildirilmiştir. Araştırmacılar, bazı hyalüronik asit dolguların uygulamadan sonra azalmak yerine genişleyebileceğini ve bunun planlamada dikkate alınması gerektiğini vurguluyor. Bu çalışma küçüktür ve yalnızca tek bir zamandaki durumu inceler (kesitsel); sonuçları genellenemez.

Miktar ile etki arasındaki ilişki de doğrusal değildir. Dolguların “germe” etkisine dair ölçümleri eleştirel biçimde inceleyen bir değerlendirmede, doz ile etki arasındaki ilişkiye bakan çalışmalarda enjekte edilen hacim arttıkça ölçülen yer değiştirmenin düzenli biçimde artmadığı belirtilir. Bu nedenle toplam miktar için genel bir sayı verilmez; miktar muayenede, önceki uygulamalarınızla birlikte değerlendirilir.

KAYNAKPMID 42499804PMID 39015357PMID 42396227PMID 42620772

Aşırı dolgun görünüm

Aşırı dolgun görünüm, tıp dilinde “yüzün aşırı dolgulanması sendromu” olarak adlandırılır ve dolguların aşırı ya da uygun olmayan kullanımına bağlanır. Bu tabloda yüz, dinlenme hâlindeyken biçimi bozulmuş görünür ve yüz hareketleri doğallığını yitirir. Duruma çoğu zaman belirgin bir psikolojik sıkıntı da eşlik eder.

Sorun yalnızca fazla hacimden kaynaklanmaz. Anatomiye uymayan yerleşim, dokunun mekanik yapısının bozulması ve tekrarlanan uygulamaların zamanla biriken yükü birlikte rol oynar. Bu alandaki öneri, hacmi basitçe yerine koymak yerine her katmana özgü ve hassas bir uygulamaya geçilmesidir. Riski azaltmanın temelinde ise hastanın bilgilendirilmesi ve anatomi bilgisi yer alır.

Aşırı dolgunluğun nedenlerini inceleyen araştırmacılar bunları üç grupta topluyor. Birincisi teknik etkenlerdir: uygun olmayan doz, derinlik ya da enjeksiyon noktası seçimi. İkincisi hastayla ilgili etkenlerdir: “mükemmel” yüz özellikleri arayışı ve gerçekçi olmayan beklentiler. Üçüncüsü uygulayıcıyla ilgili etkenlerdir: deneyim eksikliği ve estetik ölçütlerin yanlış yorumlanması. Önerilen önlemler arasında uygulama öncesi değerlendirme ve planlama, hastanın bilgilendirilmesi, katmanlı enjeksiyon ve düzenli kontrol yer alır.

Algı çalışmaları da aynı yöne işaret ediyor. 263 kişinin, kendi etnik gruplarından yüzlerin bilgisayarla değiştirilmiş görüntülerini değerlendirdiği bir çalışmada, birden fazla özelliği birlikte değiştirilen yüzler, değiştirilmemiş yüzlerden daha az çekici bulunmuştur. Bu, görüntüler üzerinde yapılmış deneysel bir çalışmadır ve kişisel bir karar ölçütü değildir. Uzman görüşlerine göre aşırı dolgunluk riski ürünün kendisinden kaynaklanmaz; yetersiz anatomi bilgisi, uygun olmayan teknik ya da uygun olmayan hasta seçimi ve bilgilendirmesiyle ilişkilidir.

KAYNAKPMID 41948082PMID 40785833PMID 42169418PMID 42499804

Bu uygulamanın sınırı

Bütün yüz dolgusu hacim ve kontur desteği verir. Sarkmış dokuyu yerinden kaldırmaz, deri fazlasını almaz ve derinin kendi niteliğini tek başına düzeltmez. Birden fazla bölgeye uygulama yapmak bu sınırı değiştirmez; yalnızca aynı sınır birden fazla bölgede geçerli olur.

Sarkma konusunda bilimsel yayınlar temkinlidir. Bu konuyu eleştirel biçimde inceleyen bir değerlendirmeye göre dolgular için sık kullanılan “germe” kavramının üzerinde uzlaşılmış bir tanımı, kabul görmüş bir ölçüm standardı ve klinik açıdan anlamlı sayılacak doğrulanmış bir eşiği yoktur. Yayımlanmış sayısal ölçümlerin tamamı deri yüzeyindeki değişimi yansıtır; derindeki yapılar ayrıca izlenmemiştir. Bu, dolguların germe etkisi olmadığı anlamına gelmez; ancak bu etki, hakkındaki iddiaların gerektirdiği kesinlikle henüz tanımlanabilmiş değildir.

Deri kalitesi ayrı bir katmandır. Derinin incelip zayıflaması, kemik ve yağ dokusundaki değişimlerden ayrı bir yaşlanma bileşenidir. Dolgu türleri de farklı biçimlerde etki eder: hyalüronik asit hacmi hemen sağlar; kalsiyum hidroksiapatit, poli-L-laktik asit ve polikaprolakton ise kolajen yapımını uyararak yapısal destek sunar.

Pratikteki anlamı şudur: görünen değişimin asıl kaynağı belirgin deri gevşekliği ya da deri kalitesiyse, bütün yüze yayılan bir dolgu planı beklentinizi karşılamayabilir; bölge ya da miktar eklemek bu açığı kapatmaz. Böyle bir durumda başka bir yöntem, birkaç yöntemin birlikte planlanması ya da cerrahi bir seçenek konuşulabilir. Hiçbir uygulama yaptırmamak da geçerli bir seçenektir.

İLGİLİKombine Yüz Gençleştirme

KAYNAKPMID 42620772PMID 33325497PMID 42479576

Sıvı yüz germe ve kombine yüz gençleştirmeden farkı

Bu üç uygulama da yüzün birden fazla bölgesine yönelebilir; aralarındaki fark kullanılan yöntemde ve etki biçimindedir. Yüz konturlama hyalüronik asitle yapılır. Sıvı yüz germede kolajen yapımını uyaran maddeler kullanılır. Kombine yüz gençleştirme ise birden fazla yöntemin aynı plan içinde bir araya getirilmesidir.

Yüz dolgularıyla ilgili bilimsel değerlendirmelere göre hyalüronik asit dolgular hacmi hemen sağlar ve geri alınabilir. Kalsiyum hidroksiapatit, poli-L-laktik asit ve polikaprolakton ise hem hacim verir hem de kolajen yapımını uyarır; yapısal desteğe ve daha uzun süreli düzeltmeye ihtiyaç duyulan durumlarda yararlı bulunur. Anatomiye dayalı ve katmanlı enjeksiyon tekniklerinin sonuçları iyileştirdiği ve komplikasyonları azalttığı da vurgulanır.

Pratikteki en belirgin fark geri alınabilirliktir. Hyalüronidaz enzimi, hyalüronik asit dolguya bağlı istenmeyen durumların çoğunda kullanılabilir. Bu durumlar acil olanlar ve olmayanlar diye ayrı ele alınır: deri altında mavimsi renk değişikliği (Tyndall etkisi), iltihapsız nodüller (deri altında ele gelen küçük sertlikler) ve aşırı duyarlılık tepkileri acil olmayan durumlardır; damar tıkanıklığı ve görme kaybı ise acil durumlardır. Kolajen uyarıcı maddelerde enzimle çözme yolu yoktur; bunun ayrıntılarını kaynaklarıyla birlikte Sıvı Yüz Germe sayfasında bulabilirsiniz.

Askı ipleri ise ayrı bir yöntem ailesidir ve Yüz İp Askısı gibi kendi sayfalarında anlatılır; yöntemlerin birlikte planlandığı yaklaşım Kombine Yüz Gençleştirme sayfasında ele alınır. Size hangi yöntemin uygun olduğu, birkaçının birlikte mi kullanılacağı ya da hiçbirinin mi uygun olmadığı, görünen değişimin hangi katmandan geldiğine bağlıdır. Bu ayrım muayenede yapılır.

İLGİLİSıvı Yüz Germe

KAYNAKPMID 42479576PMID 38231537

Bilinen riskler

Yüz konturlama tıbbi bir işlemdir ve her enjeksiyon bölgesinin kendine özgü riskleri vardır. Birden fazla bölgeye uygulama yapmak, bu risklerin tek bir planda bir araya gelmesi demektir. Yüze uygulanan hyalüronik asit dolgularla yapılmış çalışmaların sonuçlarını birleştiren bir analizde bildirilen istenmeyen etkiler şunlardır: şişlik, ağrı, kızarıklık, morarma, yumru, sertlik, hassasiyet, kaşıntı ve renk değişikliği. Bunların bazılarının görülme sıklığı bölgeden bölgeye farklı bulunmuştur.

Geç başlayan iltihabi tepkiler seyrektir, ancak aylar, hatta yıllar sonra ortaya çıkabilir. Yüz uygulamalarıyla ilgili çalışmaları bir araya getiren bir analizde bu tepkilerin sıklığı, bir yıl izlenen yaklaşık her 2000 hastada bir olay olarak hesaplanmıştır. Belirtilerin başlamasına kadar geçen süre ortanca 3 ay, en kısa iki hafta, en uzun 12 yıl bulunmuştur. Sık görülen tablolar nodül, kızarıklık, şişlik ve sertleşmedir.

En ciddi risk, dolgunun bir atardamarın içine girerek dokunun kanlanmasını bozmasıdır. Bu durum doku hasarına, iz kalmasına, görme kaybına ve inmeye yol açabilir. Damar tıkanıklığının risk etkenlerini inceleyen araştırmalarda en sık etkilenen bölgeler olarak kaş arası, burun ve nazolabial çizgiler gibi damar yapısı karmaşık bölgeler bildirilmiş; tıkanıklığın zamanında fark edilip müdahale edilmesinin iyileşmeyle ilişkili olduğu belirtilmiştir. Birleşik Krallık'taki uzmanların uzlaşı kılavuzu da görme kaybını seyrek ama ağır bir komplikasyon olarak tanımlar; hastanın bilgilendirilip onayının alındığı süreçlerin (onam) iyileştirilmesini ve bu komplikasyon konusundaki farkındalığın artırılmasını önerir.

Kalıcı hasarla sonuçlanan komplikasyonları inceleyen araştırmalar, belirleyici olanın yalnızca enjekte edilen hacim olmadığını gösteriyor; enjeksiyon bölgesi, teknik ve dolgunun kalıcılığı da belirleyici rol oynar. Hyalüronik asit dolguya bağlı damar tıkanıklığı riskini azaltmada dolgunun küçük miktarlar hâlinde bırakılması, enjektör pistonuna düşük basınç uygulanması ve uygulayıcının bilgi ve becerisi öne çıkar. Pistonu geri çekerek yapılan kontrolün (aspirasyon), iğne ucunun damar içinde olmadığını güvenilir biçimde göstermediği de vurgulanır. İğne ya da kanül, uygulama alanına ve anatomik yapıya göre hekim tarafından kişiye özel seçilir.

KAYNAKPMID 37261136PMID 42781409PMID 40406769PMID 42087426PMID 41490283PMID 42298154

Geri alınabilir mi, önceki dolgular ne olur?

Hyalüronik asit dolgu, hyalüronidaz adlı enzimle çözülebilir; bu, bütün yüz planında hyalüronik asidin tercih edilmesinin başlıca nedenlerinden biridir. Bilimsel yayınlarda hyalüronidaz, hyalüronik asit dolguya bağlı komplikasyonların tedavisinde tercih edilen yol olarak geçer. Ancak doz ve uygulama protokolleri standart değildir ve birçok ülkede bu kullanım ürünün onaylı kullanım alanının (etiketinin) dışında kalır. Klinikte hyalüronidaz bulundurulur.

Eritmenin de sınırları vardır. Göz çevresindeki dolgusu hyalüronidazla eritilen 90 hastanın (157 göz çevresi) kayıtlarının incelendiği bir çalışmada, olguların yüzde 18'inde çukurlaşma gibi yüz değişiklikleri bildirilmiştir. Bu değişiklikler, dokudaki dolgunun miktarı ve dokuda kalma süresiyle anlamlı biçimde ilişkili bulunmuştur. Araştırmacılar, dolgu öyküsü uzun ve toplam miktarı yüksek olan kişilerin bu risk konusunda bilgilendirilmesini öneriyor. Bu bulgular göz çevresine aittir ve bütün yüze doğrudan genellenemez.

Daha önce yapılmış dolgular ayrı bir konudur. Kalıcı komplikasyonları inceleyen bir derlemeye göre hyalüronik asit, geri alınabildiği için tercih edilmeye devam ediyor; kalıcı dolgular ise uzun vadede komplikasyon riskini artırıyor. Başka bir yerde yapılmış dolgularda önce dolgunun türü, zamanı ve bölgesi sorulur. İçeriği bilinmeyen ya da hyalüronik asit olduğu doğrulanamayan dolgulara doğrudan eritme uygulanmaz.

İLGİLİDolgu Eritme

KAYNAKPMID 38231537PMID 41517528PMID 38655103PMID 42298154

İleride cerrahi yüz germe düşünülürse

Tekrarlanan bütün yüz dolgularının ileride yapılabilecek bir cerrahi yüz germeyi nasıl etkilediği henüz net olarak yanıtlanabilmiş değildir. ABD'deki bir estetik cerrahi derneğinin üyeleriyle yapılan bir ankette katılımcıların yaklaşık yarısı, tekrarlanan bütün yüz dolgusu öyküsünün yüz germe ameliyatını zorlaştırdığını bildirmiştir. En sık belirtilen sorunlar şunlardır: dolgunun ele gelmesi ya da görünmesi, ameliyat sırasında kaldırılıp yeniden yerleştirilen deri katmanının (deri flebi) kanlanmasının bozulması ve germe etkisinin daha kısa sürmesi. Ankete yanıt oranı %3,7'dir; bulgular ölçülmüş sonuçları değil, cerrahların gözlemlerini yansıtır.

Tersi yönde bir gözlem de var. Tek bir kurumda yüz germe ameliyatı olan ve öncesinde enjeksiyon uygulamaları bulunan 20 hastanın kayıtlarının incelendiği bir çalışmada, önceki dolgu ya da kolajen uyarıcı uygulamalara bağlanan belirgin bir cerrahi komplikasyon bildirilmemiştir. Ancak araştırmacılar, grup küçük olduğu için güvenlik konusunda kesin bir sonuca varılamayacağını belirtiyor.

Bir uzman grubunun önerilerine göre geçici dolgular görece düşük riskli sayılır; kalıcı dolgular ile yakın zamanda uygulanmış geçici dolgular ya da ipler ise daha yüksek riskli gruplar arasında yer alır. Aynı öneriler, ameliyat öncesinde kişiye özel bir planlama yapılmasını içerir. Anket çalışmasının yazarları da uygulanan dolguların ve yaşanan komplikasyonların doğru kaydedilmesini, cerrahi planlanırsa bunların ameliyat öncesinde ayrıntılı konuşulmasını öneriyor.

KAYNAKPMID 36860684PMID 41664552PMID 40852439