Alt Yüz & Jawline Askılama

Alt Yüz & Jawline Askılama nedir?

Alt yüz ve jawline askılamada, yüzeyinde dokuya tutunan çentikler bulunan tıbbi ipler alt çene hattı boyunca cilt altına yerleştirilir ve sarkmış doku yukarı ve geriye doğru desteklenir. Amaç, ağız köşesinin dışında biriken sarkmayı azaltmak ve çene hattının sınırını yeniden belirgin hâle getirmektir.

İple askılamada çentikli ipler belirli hatlar boyunca yerleştirilir ve yüzün yüzeysel kas-bağ doku tabakasını (SMAS) kaldırır. Alt çene sınırına yönelik tarif edilen bir teknikte ipler, kanül adı verilen ince ve içi boş bir tüp yardımıyla alt çene bölmesi boyunca ilerletilir. Hattın iç ve dış yüzü birlikte ele alınır; platisma-kulak bağı (platysma-auricular ligament) tutunma noktası olarak kullanılır.

Bu bölgeye özgü klinik veri azdır. Çene hattında hafif ve orta düzeyde sarkması olan sekiz kişiyle yapılan bir pilot çalışmada, poli-laktik asit ve polikaprolakton içerikli iplerle askılamadan sonra üç boyutlu fotoğraf ölçümlerinde kulak önündeki çıkıntı (tragus) ile marionette çizgisi (ağız köşesinden aşağı inen çizgi) ve çene kenarı sarkması arasındaki mesafelerde anlamlı iyileşme bildirilmiştir. Hastalar ortalama 8,16 ay izlenmiştir. Çalışma küçüktür, gözleme dayanır ve kontrol grubu yoktur; sonuçları geniş bir hasta grubuna genellemek için yeterli değildir.

Klinikte eriyen ipler (PLLA/PDO) kullanılır. “İp askısı”, iplerle yapılan askılama uygulamalarının genel adıdır; Fransız askısı bu yöntemler içindeki tekniklerden biridir. Alt yüz ve jawline askılama, bu genel başlığın alt yüze ve çene hattına yönelik uygulamasıdır.

İLGİLİFransız Askısı

KAYNAKPMID 30893160PMID 39907456PMID 34084008

Jowl ve jawline ne demek?

Jawline İngilizcede alt çene hattı demektir; jowl ise bu hattın üzerinde, ağız köşesinin hemen dışında oluşan sarkmadır. İkisi aynı şey değildir: biri bir çizgiyi, diğeri o çizgiyi bölen doku fazlalığını anlatır.

Jawline, çene ucundan başlayıp alt çene kemiğinin alt kenarı boyunca kulak önündeki çene açısına uzanan hattır. Jowl sözcüğünün Türkçede yerleşik tek bir karşılığı yoktur; burada “çene kenarı sarkması” olarak geçer. Bir kadavra çalışmasına dayanan anatomik tarife göre jowl, ağız köşesi hizasının hemen dışında, alt çene kemiğinin üzerindeki dokularda yer alır. Jowl belirginleştikçe çene hattının düz sınırı bölünür ve kesintili görünür.

Aynı çalışmaya göre görünür bir jowl, insanların alt yüz gençleştirme cerrahisini düşünme nedenlerinden biridir. Bu sorun için cerrahi dışı yöntemler de gündeme gelir; hangi yolun anlamlı olduğu sarkmanın derecesine bağlıdır ve bu derece fotoğrafla değil, muayeneyle belirlenir.

Gıdı ise ayrı bir bölgedir: çene altındaki (submental) dolgunluğu anlatır ve bu uygulamanın konusu değildir. Boyun ve çene altı bölgesinde iple askılama, kendi anatomisi ve sınırlarıyla birlikte Boyun İp Askısı sayfasında anlatılır.

İLGİLİBoyun İp Askısı

KAYNAKPMID 36050569

Çene kenarı sarkması (jowl) nasıl oluşur?

Jowl, deri altındaki bağ dokusunun yaşla uzamasıyla ağız köşesinin dışında, deride ve deri altı dokuda oluşan fazlalıktır. Kadavralar üzerinde yapılan bir anatomi çalışmasında jowl'un deri altı katmanda, alt çene bağının (mandibular ligament) arka bölümünün üzerinde oluştuğu gösterilmiştir.

Aynı çalışmaya göre bu bölgedeki dokular, ağzın geniş açılabilmesi için alt çeneden büyük ölçüde bağımsız hareket edecek şekilde yapılanmıştır. Gençlikte kısa ve esnek olan deri altı bağ dokusu yaşla uzar ve gevşer; sonuçta deride ve deri altında fazlalık oluşur. Araştırmacılara göre jowl bu fazlalığın kendisidir; yani bir hacim eksikliğinden çok dokunun uzaması ve fazlalığıyla ilgilidir.

Jowl'un aşağıda bir sınırı da vardır. Kadavralar üzerinde yapılan bir başka incelemede alt çene bölmesi (mandibular septum) ile platisma-alt çene bağının kesintisiz bir yapı oluşturduğu ve jowl yağının boyna doğru inmesini sınırlayan bir destek görevi gördüğü gösterilmiştir. Bu nedenle çene kenarı sarkması ile çene altı dolgunluğu komşu ama ayrı bölmelerde yer alır.

Doku mekaniği üzerine yapılan bir çalışma da benzer bir tabloya işaret eder: bilgisayar modellerinde jowl oluşması için yanak derisi ile deri altı dokusunun yaşla yumuşaması ve derinin bağlantı yapılarındaki değişikliğin birlikte gerektiği, hiçbirinin tek başına yeterli olmadığı görülmüştür. Bu, jowl'un tek katmanlı bir sorun olmadığını düşündürür. Ancak bulgu bir hesaplama modelinden gelir; hangi tedavinin ne ölçüde işe yarayacağını doğrudan göstermez.

İLGİLİYüz neden sarkar?

KAYNAKPMID 36050569PMID 42056850PMID 41101633

Ağız köşesi ve marionette çizgileri

Ağız köşesinden aşağı inen çizgiler (marionette çizgileri) çoğu zaman çene kenarı sarkmasıyla birlikte görülür, ama tek bir nedene bağlı değildir. Bu çizgileri ele alan bir derlemeye göre kemik kaybı, yer çekimi, yağ bölmelerindeki değişim, kas baskısı, bağların çekişi ve deri yaşlanması birlikte rol oynar.

Bu bölge için sayılan seçenekler dolgu, botulinum toksin, yağ azaltmaya yönelik cerrahi ve iple askılamadır. Belirli yüz kaslarını zayıflatan botulinum toksin, aşağı yönlü gerilimi azaltabilir. Bu işlemlerde yüz atardamarı ve mental sinir (alt dudak ve çene derisine duyu veren sinir) gibi yapılara dikkat edilmesi gerekir.

Geriye dönük, 369 kişilik bir çalışmada iple askılama ve kısa kesili yüz germe yapılan iki grup incelenmiştir. İple askılama grubunda memnuniyet, iplerin yerleştirildiği bölgeye göre farklı çıkmıştır: marionette çizgisi bölgesinin görünümünden duyulan memnuniyet, burun-dudak çizgisininkinden daha yüksek bulunmuştur. Bu bir grup ortalamasıdır; sizin için bir sonuç öngörüsü değildir.

Bir çizginin kaynağının sarkma mı, hacim kaybı mı, yoksa kas hareketi mi olduğu tek bakışta anlaşılmaz ve her birine aynı yöntemle yaklaşılmaz. Sarkma baskınsa askılama, hacim kaybı baskınsa dolgu, kas çekişi baskınsa botulinum toksin konuşulabilir. Çoğu yüzde bunlar bir arada bulunur; ayrım muayenede yapılır.

İLGİLİMarionette Dolgusu

KAYNAKPMID 38572585PMID 36134172

Jawline dolgusundan farkı nedir?

Jawline askılama ile jawline dolgusu aynı hatta uygulanır ama farklı bir soruna yöneliktir: askılama yer değiştirmiş dokuyu taşımayı, dolgu eksilen hacmi ve konturu desteklemeyi amaçlar. Biri dokunun konumuyla, diğeri miktarıyla ilgilidir.

Çene ve çene hattında dolgu kullanımını inceleyen bir derlemeye göre, alt çene bölgesinde deri gevşekliği ve yumuşak doku sarkması jowl'a, çene ucunun düşmesine ve çenenin öne çıkıklığının azalmasına yol açabilir. Bu derlemede hyalüronik asit ve kolajen uyarıcılar (cildin kolajen üretimini artırmayı amaçlayan maddeler) dahil farklı dolgu maddeleri ele alınır; yani dolgu alanındaki kaynaklar da sarkmayı bu bölgenin sorunlarından biri olarak kabul eder.

Çene kenarı sarkmasının hemen önündeki çukurluk (prejowl oluğu) bu ayrımın iyi bir örneğidir. Yüz germe yapılmış 25'er hastalık iki grubu karşılaştıran geriye dönük bir incelemede, bu oluktaki çöküntünün bağ çekişinden çok deri altındaki dokunun incelmesinden kaynaklanmasının daha olası olduğu sonucuna varılmıştır. Aynı çalışmada hacim eklenmesi, bağın serbestleştirilmesine göre jowl'da daha fazla düzelme ve daha az istenmeyen sonuçla ilişkili bulunmuştur. Ancak çalışma cerrahi hastalarda ve yağ aktarımıyla yapılmıştır; dolgu için doğrudan bir sonuç değildir.

Aynı yüzde hem sarkma hem hacim kaybı bulunabilir. Hangisinin baskın olduğu ve hangi yöntemin, hangi sırayla ya da birlikte gündeme geleceği muayenede belirlenir.

İLGİLİÇene ve Jawline Dolgusu

KAYNAKPMID 37383337PMID 39001648

Nefertiti botoksundan farkı nedir?

Nefertiti botoksu olarak bilinen uygulamada çene hattına ip ya da dolgu yerleştirilmez; amaç, boyundaki platisma kasını botulinum toksinle gevşetmektir. Günlük dildeki “botoks” sözcüğü bir ürün adından gelir; maddenin tıbbi adı botulinum toksindir. İki uygulama aynı hatta görünür bir sonuç hedeflese de farklı yapılara yönelir.

Alt yüz kaslarında botulinum toksin kullanımı üzerine bir grup uzmanın vardığı ortak görüşe (uzlaşı çalışması) göre, platisma kası için tanımlanan kullanım alanları boyundaki bantlar, çene hattının yeniden şekillendirilmesi ve deri dokusunun iyileştirilmesidir. Aynı çalışmada, alt yüz kaslarının önemli işlevleri olduğu için bu bölgedeki uygulamanın zor olduğu ve istenmeyen etki ile komplikasyon riskini artırdığı vurgulanır.

Kısacası çene hattında üç yöntem farklı mekanizmalarla çalışır: askılama dokunun konumuna, dolgu hacme ve kontura, botulinum toksin kas çekişine yönelir. Sizde hangisinin öne çıktığı, çene hattının hangi nedenle bozulduğuna bağlıdır. Kas çekişinin baskın olduğu bir durumda yalnızca ip, sarkmanın baskın olduğu bir durumda yalnızca kas gevşetici uygulama planlanırsa sonuç beklentiyi karşılamayabilir.

İLGİLİJawline / Nefertiti Botoksu

KAYNAKPMID 42646760

Kanıt ne diyor, etkisi ne kadar sürer?

Alt yüz ve çene hattında iple askılamanın etkisine dair veri sınırlıdır ve etkinin ne kadar süreceği belirsizdir. Konuyu sistematik olarak tarayan bir derlemeye göre son on yılda yöntemin etkinliğini ya da güvenliğini destekleyen kayda değer bir kanıt eklenmemiştir; iki çalışma dışında incelenen yayınlarda kaldırma etkisi ancak çok sınırlı bir süre korunmuştur. Olumlu sonuç veren bu iki çalışma, ipi üreten firmalarca desteklenmiştir.

Daha sonraki bir derleme de benzer bir sonuca varmıştır: yöntem ümit verici görünse de kullanımını destekleyen yeni kanıt eklenmemiştir. Araştırmacılar, bu işlemi düşünen kişinin istenmeyen etkiler, etkinin süresi ve sınırlı etkinlik verisi konusunda iyi bilgilendirilmesi gerektiğini vurgular.

Ölçüme dayalı daha yeni çalışmalar da küçüktür ya da gözleme dayanır. Toplam 143 kişinin oturur ve yatar pozisyonda çekilen fotoğraflarının karşılaştırıldığı bir çalışmada, iki pozisyon arasındaki yumuşak doku kayması önden görünümde iple askılama yapılan grupta %14,1, işlem görmemiş grupta %20,8 ölçülmüştür. Gruplar farklı kişilerden oluşur. Bulgu, dokunun pozisyona göre daha az yer değiştirdiğini gösterir; sarkmanın ne kadar düzeldiğini ya da etkinin ne kadar süreceğini göstermez.

İple askılama ve kısa kesili yüz germe gruplarını içeren 369 kişilik geriye dönük çalışmada, ortalama iki buçuk yıllık izlemde iple askılamanın etkisi sınırlı bulunmuş; araştırmacılar bunu yaklaşık 2,3 yıl daha genç görünüm olarak ifade etmiştir. Çene hattına özgü pilot çalışmada ise izlem ortalama sekiz ay civarındadır. Bu veriler bir süre vaadi değildir; etkinin sizde ne kadar süreceğini söylemez.

İLGİLİDolgu mu, askı ipi mi?

KAYNAKPMID 29481392PMID 33471152PMID 41142878PMID 36134172PMID 34084008

Bu uygulamanın sınırı

Alt yüz ve jawline askılama, çene hattındaki sarkmayı sınırlı ölçüde taşır; belirgin çene kenarı sarkmasını ve deri fazlalığını ortadan kaldırmaz. İple askılama genellikle cerrahi kesi gerektirmez ve deri çıkarılmaz; oysa anatomik olarak jowl, deri ve deri altı dokudaki fazlalığın kendisidir.

Çene hattına özgü çalışmalar hafif ve orta düzeyde sarkması olan kişilerle yapılmıştır; ileri düzey sarkmada ipin ne yapabileceği bu çalışmalarda sınanmamıştır. Yüz ve boyun germe yöntemlerini inceleyen bir derlemede, çene hattı ve boyun konturunun düzeltilmesi için platisma kasına ve kasın altındaki yapılara yönelik cerrahi yaklaşımlar anlatılır; yüz ve boyun germe, yüz gençleştirmenin temel yöntemleri olarak ele alınır.

Karşılaştırmalı veriler de aynı yöne işaret eder. İple askılama ve kısa kesili yüz germe gruplarını içeren 369 kişilik geriye dönük çalışmada, sosyal ve psikolojik işlev ölçeklerindeki memnuniyet kısa kesili yüz germe grubunda daha yüksek bulunmuştur. Ancak gruplar rastgele ayrılmamıştır; bu yüzden bulgu kesin bir üstünlük kanıtı değil, bir karşılaştırma ipucudur.

İleride cerrahi düşünme ihtimalinizi de konuşmak gerekir. Tek bir cerrahın 180 boyun germe ameliyatını incelediği geriye dönük bir çalışmada, daha önce iple askılama dahil cerrahi dışı boyun uygulamaları yaptırmış hastalarda ameliyat sırasında fibrozis (dokuda sertleşme), doku katmanları arasındaki düzlemlerin kaybolması ve öngörülemeyen yağ dağılımı görülmüş; ameliyat süresi uzamıştır. Çalışma birden fazla uygulama türünü birlikte ele aldığı için bu bulgular yalnızca ipe özgü değildir.

Askılama kaybolan hacmi yerine koymaz ve platisma kasının çekişini gevşetmez; bunlar dolgunun ve botulinum toksinin alanıdır. Uygulama cerrahi yüz germenin yerini tutmaz. Bu sınırlar yöntemin yapılmaması gerektiği anlamına gelmez; beklentinizi doğru yere kurmanıza yardımcı olur. Hekim değerlendirir, karar sizindir.

KAYNAKPMID 36050569PMID 34084008PMID 40566019PMID 36134172PMID 40712094

Bölgenin sinir, damar ve bez anatomisi

Çene hattında iplerin geçtiği katmanın yakınında yüz sinirinin bir dalı, yüz atardamarı ve tükürük bezleri bulunur; askılamada güvenliğin önemli bir bölümü bu yapıların konumuna bağlıdır. İple askılamanın anatomik temellerini inceleyen bir derleme damarlara, yüz siniri dallarına, yağ bölmelerine ve tutucu bağlara dikkat edilmesi gerektiğini vurgular; sinir yaralanması yüzde güçsüzlük ya da felçle sonuçlanabilir. Komplikasyonlar üzerine yapılan bir başka inceleme, parotis bezi (kulak önündeki büyük tükürük bezi) yaralanmasını seyrek ama tedavisi güç sorunlar arasında sayar.

Bu bölgede öne çıkan yapı, alt dudak çevresindeki mimik kaslarını çalıştıran marjinal mandibular sinirdir. 1861 yüz yarısını kapsayan bir meta-analizde (birçok çalışmanın verisini birleştiren analiz), olguların %39'unda bu sinirin en az bir dalının alt çene kenarının altına indiği görülmüştür. Sinirin seyrini inceleyen bir derleme, bu seyrin kişiden kişiye değiştiğini ve alışılagelmiş mesafe kuralının siniri güvenilir biçimde korumadığını vurgular.

Kadavralar üzerinde yapılan bir incelemede bu sinirin çene açısı hizasında alt çene bölmesinin altından geçtiği, çiğneme kasının (masseter) ön kenarında derinleştiği ve burada yaralanma riskinin artabileceği belirtilmiştir. Alt çene sınırına yönelik ip tekniğinde de bu sinire ve alt çene kenarındaki çentik (antegonial çentik) yakınındaki damarlara özellikle dikkat edilmesi önerilir.

Bu bilgiler sizi caydırmak için değil, bölgenin neden dikkat gerektirdiğini göstermek için verilmiştir. İpin hangi katmana, hangi yönde ve kaç adet yerleştirileceği hekimin değerlendirmesine ve tekniğine bağlıdır; bu kararın gerekçesini muayenede sorabilirsiniz.

KAYNAKPMID 39376117PMID 39760325PMID 42739192PMID 42056850PMID 39907456

Bilinen riskler

İple askılamanın en sık yan etkileri şişlik, morarma ve hassasiyettir. İpin görünmesi ya da ele gelmesi, ciltte çukurlaşma ve ipin yer değiştirmesi daha geç dönemde ortaya çıkabilir. Yirmi altı çalışmayı ve 2.827 hastayı birleştiren bir meta-analizde şişlik %34, morarma %26, ipin görünür ya da ele gelir olması %10, ciltte çukurlaşma %7 oranında bildirilmiştir; çalışmaların sonuçları arasındaki farklılık yüksek bulunmuştur.

Yalnızca eriyen ipleri inceleyen bir sistematik derlemede (19 çalışma, 1.406 hasta) en seyrek bildirilenler hematom, yani deri altında kan birikmesi (%0,64), his değişikliği (%1,14) ve enfeksiyondur (%2,49). Aynı incelemede çentikli ipler düz ya da konik iplere göre, sabitlenmeyen ipler de sabitlenenlere göre daha fazla komplikasyonla ilişkili bulunmuştur.

Geriye dönük bir çalışmada 105 kurumdan rastgele seçilen, polidioksanon iplerle yapılmış 2000 askılama olgusu incelenmiş ve genel komplikasyon oranı %12,4 bulunmuştur. En sık ciltte içe çekilme, asimetri ve ağrı görülmüştür. Kullanılan ip sayısının artması ve ileri yaş, komplikasyonun bağımsız belirleyicileri olarak saptanmıştır.

Komplikasyonlar üzerine yapılan bir inceleme enfeksiyon, granülom (yabancı cisme karşı gelişen iltihabi doku), ipin yer değiştirmesi, sinir hasarı ve parotis bezi yaralanmasını seyrek ama tedavisi güç sorunlar olarak sayar. Çene hattı tükürük bezlerine komşudur: yüz gençleştirme işlemlerinden sonra tıkayıcı tükürük bezi iltihabı gelişen 11 hastalık bir seride hastaların çoğu birden fazla endoskopik işlem (ince bir kamerayla yapılan girişim) gerektirmiştir. Tek bir olgu bildiriminde ise askılamadan üç yıl sonra parotis bezinde taş ve iltihap gelişmiş, taşların içinde ip kalıntısı bulunmuştur. Bu bildirimler ne sıklıkla görüldüğü hakkında bilgi vermez; riskin var olduğunu gösterir.

İşlemden önce kan sulandırıcı, antiagregan (kan pulcuklarının kümelenmesini önleyen) ilaçlar ve kanamayı etkileyebilecek takviyeler sorulur. Reçeteli ilaçlarınızı kendi kararınızla kesmemelisiniz; gerekirse ilgili hekimin görüşü alınarak işlem planlanır veya ertelenir. Bu nedenle kullandığınız ilaç ve takviyeleri muayenede eksiksiz söylemeniz önemlidir.

İLGİLİAskı ipi sonrası nelere dikkat edilir?

KAYNAKPMID 41988336PMID 39442180PMID 42236870PMID 39760325PMID 42132933PMID 42105917