Filler për zonën gjenitale

Çfarë është filleri gjenital?

Filleri gjenital është vendosja me injeksion, nën lëkurë, e një filleri (mbushës dermal) me bazë acidi hialuronik në organet gjenitale të jashtme të gruas. Zona më e studiuar është labia majora: dy strukturat që shtrihen në të dy anët e organeve gjenitale të jashtme, të njohura zakonisht si buzët e jashtme. Në këtë kuadër përmendet edhe mons pubis, jastëku yndyror mbi kockën pubike.

Këto dy struktura janë pjesët e vulvës (organeve gjenitale të jashtme) që përbëhen nga indi dhjamor. Sipas autorëve të një studimi me matje te 214 gra, anatomia e këtyre zonave është studiuar pak në detaje. Humbja e vëllimit në labia majora lidhet me plakjen, me ndryshimet hormonale dhe me disa gjendje mjekësore. Raportohet se me kalimin e moshës organet gjenitale të jashtme humbasin elasticitetin dhe vëllimin.

Kolegji Amerikan i Obstetërve dhe Gjinekologëve (ACOG) e rendit shtimin e vëllimit të labia majora nën titullin e përgjithshëm “kirurgjia kozmetike gjenitale te gratë”. Ky titull përfshin edhe ndërhyrje shumë të ndryshme nga njëra-tjetra, si labioplastika (zvogëlimi kirurgjik i buzëve të brendshme) dhe trajtimet në “pikën G”. Këtu përshkruhet vetëm filleri me acid hialuronik në organet gjenitale të jashtme; injeksionet brenda vaginës janë një temë e veçantë mjekësore.

TË LIDHURAÇfarë është acidi hialuronik?

BURIMIPMID 31856125PMID 27241363PMID 42514211PMID 37067361

Çfarë do të thotë “filler gjenital”?

“Filler gjenital” nuk është term mjekësor, por një emër i ngulitur në gjuhën e përditshme. Vetëm ky emër nuk tregon në cilën strukturë, me çfarë substance dhe për çfarë qëllimi bëhet trajtimi. Literatura mjekësore këto trajtime i përmend zakonisht me terma që e emërtojnë strukturën e trajtuar, si “shtimi i vëllimit të labia majora” ose “restaurimi i vëllimit të labia majora”.

Problemi i emërtimit ekziston edhe në literaturën shkencore. Në një rishikim sistematik për gjinekologjinë kozmetike (publikim që i kërkon me një metodë të caktuar studimet për një temë dhe i vlerëson së bashku), nga 1837 publikime të shqyrtuara u analizuan 42. U pa se termat dhe kriteret e matjes së rezultateve ndryshonin shumë nga një studim te tjetri, dhe u theksua nevoja për terma dhe kritere të përbashkëta. Sipas ACOG, mungesa e një emërtimi standard bën që të dhënat për rreziqet dhe përfitimet e këtyre ndërhyrjeve të mbeten të kufizuara.

Udhëzimi klinik i Shoqatës së Obstetërve dhe Gjinekologëve të Kanadasë (SOGC) shkon një hap më tej: shprehje si “përtëritja vaginale”, “rinovimi i sipërfaqes së klitorisit” dhe “përforcimi i pikës G” i përkufizon si terma marketingu pa origjinë mjekësore dhe thekson se për këtë arsye ato nuk mund të vlerësohen shkencërisht.

Shkurt, kur këtu flitet për “filler gjenital”, nënkuptohet vetëm trajtimi me acid hialuronik në zonën e labia majora dhe të mons pubis.

BURIMIPMID 24405879PMID 32385653PMID 31856125PMID 27241363PMID 40029364

Humbje vëllimi në labia majora

Filleri gjenital është studiuar më shumë për humbjen e vëllimit në labia majora (buzët e jashtme). Në literaturën mjekësore kjo gjendje quhet hipotrofi (pakësim i vëllimit) ose atrofi (hollim i indit) dhe përshkruhet si pasojë e plakjes, e ndryshimeve hormonale dhe e disa gjendjeve mjekësore. Edhe dy seri rastesh që shqyrtuan të dhënat e kaluara të pacienteve shënojnë se me kalimin e moshës organet gjenitale të jashtme humbasin elasticitetin dhe vëllimin.

Sipas një studimi prospektiv të kryer në disa qendra, atrofia e labia majora dhe dalja e buzëve të brendshme (labia minora) përtej kufirit të buzëve të jashtme mund t’i shqetësojnë disa gra për nga pamja, dhe ndonjëherë edhe nga ana funksionale.

Humbja e vëllimit dhe lëshimi (varja) janë probleme të ndryshme. Në një studim të randomizuar (pjesëmarrësit ndahen rastësisht në grupe) me dhjetë persona që kishin shqetësim për varje ose humbje vëllimi në labia majora, u krahasua acidi hialuronik me hidroksiapatit kalciumi (një lloj tjetër filleri). Studiuesit nuk arritën të tregonin epërsinë e asnjërit prej tyre dhe rekomanduan që varja dhe humbja e vëllimit të vlerësohen veçmas.

Prandaj gjatë konsultës këto pyetje trajtohen veçmas: Në shqetësimin tuaj mbizotëron humbja e vëllimit, lëshimi apo të dyja bashkë? A i jep filleri përgjigje këtij shqetësimi? A nevojitet fillimisht një vlerësim tjetër?

BURIMIPMID 42514211PMID 27241363PMID 28702976PMID 40029364PMID 37673803

Mons pubis

Mons pubis është jastëku yndyror mbi kockën pubike. Së bashku me labia majora, ai formon pjesën e vulvës që përbëhet nga indi dhjamor. Provat për fillerin me acid hialuronik në këtë zonë janë edhe më të pakta se për labia majora.

Sipas një studimi me matje te 214 gra, anatomia e mons pubis dhe e labia majora është studiuar pak në detaje. Në të njëjtin studim, vëllimet e këtyre dy strukturave rezultuan të ndryshme në dy grupe të ndara sipas indeksit të masës trupore (vlerë që llogaritet nga gjatësia dhe pesha). Studiuesit rekomandojnë që në çdo trajtim estetik në këtë zonë të merren parasysh indeksi i masës trupore dhe proporcionet e zonës.

Mons pubis vlerësohet edhe për varje (ptozë). Një artikull rishikues për këtë temë përshkruan në detaje si vlerësohet zona dhe opsionet kirurgjikale që propozohen, si ngritja e mons pubis ose monsplastika. Edhe rishikimi sistematik për gjinekologjinë kozmetike e rendit zvogëlimin ose ngritjen e mons pubis ndër ndërhyrjet e përshkruara në këtë fushë.

Në burimet e shqyrtuara nuk u gjet asnjë studim që ta përshkruajë trajtimin me acid hialuronik në mons pubis në një mënyrë që të mund të vlerësohet. Kjo nuk do të thotë se një trajtim i tillë nuk është raportuar kurrë, por tregon se provat janë edhe më të kufizuara se për labia majora. Nëse filleri ka vend në këtë zonë, vlerësohet gjatë konsultës, duke e trajtuar varjen veçmas.

BURIMIPMID 37067361PMID 36162942PMID 32385653

Sa të forta janë provat?

Provat për trajtimin me acid hialuronik në labia majora janë të pakta. Pjesa më e madhe përbëhet nga seri rastesh retrospektive (publikime që shqyrtojnë të dhënat e kaluara të pacientëve), nga pak studime prospektive (studime që i përcaktojnë pjesëmarrësit që në fillim dhe i ndjekin në kohë) dhe nga studime të vogla të randomizuara. Të dhënat afatgjata janë të kufizuara.

Një nga publikimet e para në këtë fushë shqyrton të dhënat e 54 pacienteve të trajtuara nga nëntori 2010 deri në dhjetor 2014. Sipas autorëve, në atë kohë nuk kishte asnjë studim që të përshkruante trajtimin me acid hialuronik në labia majora. Një seri e dytë retrospektive përfshin 37 paciente. Në të dy studimet, rezultatet u vlerësuan me shkallë që përqendrohen te pamja, të plotësuara nga pacientet dhe nga mjekët.

Në një studim prospektiv të kryer në disa qendra u përfshinë 73 gra; 72 prej tyre u trajtuan dhe u ndoqën për 52 javë. Ky studim nuk kishte grup kontrolli dhe pjesëmarrëset e dinin çfarë u bëhej (dizajn i hapur). Në një studim të randomizuar të kryer në një qendër të vetme, 76 gra u ndanë në dy grupe, njëri me filler (40) dhe tjetri pa asnjë trajtim (36), dhe u ndoqën për gjashtë muaj. Studiuesit kërkojnë që rezultatet të shihen si gjetje paraprake dhe të mbështeten nga studime afatgjata. Publikimet e tjera janë një krahasim i randomizuar me dhjetë persona, një studim pilot me dhjetë persona dhe raporte rastesh.

Kur e lexoni këtë pasqyrë, është mirë të dini këto: Ajo që matet është kryesisht vlerësimi me pikë i pamjes. Shumica e studimeve nuk kanë grup kontrolli; kur ka, krahasimi nuk është bërë me një trajtim të simuluar (procedurë që vetëm imiton trajtimin e vërtetë), por me mosbërjen e asnjë ndërhyrjeje. Një raport rasti me dy paciente tërheq vëmendjen te raportimet se fillerët në këtë zonë përdoren jashtë indikacioneve të miratuara (off-label). Fakti që në seri të vogla “nuk u regjistrua asnjë ndërlikim” nuk provon se ndërlikimet janë të rralla; tregon vetëm se në atë seri nuk u panë.

BURIMIPMID 27241363PMID 28702976PMID 40029364PMID 42514211PMID 37673803PMID 38800301PMID 42529489

Çfarë thonë organizatat profesionale?

Organizatat profesionale të obstetrikës dhe gjinekologjisë mbajnë qëndrim të kujdesshëm ndaj ndërhyrjeve kozmetike gjenitale që kryhen pa arsye mjekësore. ACOG kërkon që grave t’u shpjegohet se nuk ka të dhëna me cilësi të lartë që mbështesin efektivitetin e këtyre ndërhyrjeve, dhe që ato të informohen për ndërlikimet e mundshme.

Sipas versionit aktual të udhëzimit klinik kanadez, shumica e grave që kërkojnë këto ndërhyrje kanë anatomi gjenitale normale, dhe deri në 87% e tyre qetësohen pas këshillimit. I njëjti udhëzim thekson se ndërhyrjet që kryhen për arsye jomjekësore nuk mund të mbështeten, sepse mungojnë prova rigoroze për efektivitetin dhe sigurinë e tyre në afat të shkurtër dhe të gjatë. Versioni i mëparshëm i udhëzimit thekson se këto ndërhyrje nuk duhet t’u rekomandohen adoleshentëve para se të arrijnë pjekurinë e plotë, përfshirë zhvillimin gjenital.

ACOG rekomandon që, kur është e nevojshme, të bëhet vlerësim për çrregullimin dismorfik të trupit (BDD; një çrregullim psikiatrik që ndikon në mënyrën si e percepton personi pamjen e vet). Kur dyshohet për një shqetësim psikologjik, ACOG rekomandon që para se të merret në konsideratë ndërhyrja, pacientja të drejtohet për një vlerësim të tillë. Sipas një artikulli rishikues për këtë temë, ky çrregullim shpesh nuk dallohet në kirurgjinë plastike.

Këto rekomandime janë shkruar kryesisht për ndërhyrjet kirurgjikale; megjithatë ACOG i rendit nën të njëjtin titull edhe shtimin e vëllimit të labia majora dhe trajtimet në “pikën G”. Edhe opinioni i ACOG i vitit 2007 rekomandon që me pacienten që kërkon këto ndërhyrje të diskutohet arsyeja e kërkesës dhe të bëhet vlerësim për gjetje që mund të tregojnë nevojë për kirurgji.

BURIMIPMID 31856125PMID 35181011PMID 24405879PMID 30351259PMID 17766626

Pretendimet për funksionin seksual dhe injeksionet në “pikën G”

Organizatat profesionale nuk e mbështetin pretendimin se filleri e rrit funksionin seksual. Edhe efektiviteti dhe siguria e injeksioneve në zonën e “pikës G”, për të cilat pretendohet se e përforcojnë funksionin seksual, nuk janë dokumentuar.

Sipas ACOG, kur nuk ka arsye mjekësore, si p.sh. një problem i diagnostikuar klinikisht, ndërhyrjet që synojnë të ndryshojnë pamjen e organeve gjenitale ose funksionin seksual nuk janë të indikuara mjekësisht (nuk janë të nevojshme nga ana mjekësore), mbartin rreziqe të konsiderueshme dhe siguria dhe efektiviteti i tyre nuk janë provuar. Edhe udhëzimi klinik i SOGC thekson se ka pak prova që këto ndërhyrje përmirësojnë kënaqësinë seksuale ose perceptimin për veten, dhe se ato nuk duhet të promovohen si mënyrë për të rritur funksionin seksual.

Edhe vetë “pika G” është e diskutueshme. Një rishikim sistematik që shqyrtoi 31 studime arrin në përfundimin se ekzistenca e një strukture të tillë nuk është provuar dhe se, edhe në studimet që e marrin si të mirëqenë, nuk ka konsensus për vendndodhjen, madhësinë dhe natyrën e saj. Edhe në një studim të hollësishëm diseksioni (ekzaminim anatomik) te 13 kadavra, në murin e përparmë të vaginës nuk u gjet asnjë strukturë që t’i përgjigjet këtij përshkrimi, përveç uretrës (kanalit të urinës) dhe murit vaginal. Edhe opinioni i ACOG i vitit 2007 thekson se trajtimet për “zmadhimin e pikës G” nuk janë të indikuara mjekësisht.

Një publikim që mblodhi raste të bllokimit të enëve të gjakut në mushkëri (emboli) pas injeksioneve me filler në zonën gjenitale shqyrtoi 14 raste. Në shumicën e rasteve ishte përdorur silikon. Te gratë, vendi i injektimit ishte “pika G” në një rast dhe muri i vaginës në rastet e tjera. Shtatë prej këtyre rasteve përfunduan me vdekje. Autorët i cilësojnë injeksionet estetike me filler në zonën gjenitale si procedura eksperimentale që nuk janë studiuar me rigorozitet.

Disa studime të vogla për fillerin në labia majora raportojnë ndryshime në pikët e funksionit seksual. Megjithatë, sipas një rishikimi sistematik që përfshin kryesisht operacionin e zvogëlimit të buzëve të brendshme (labioplastikën), përmirësimet e funksionit seksual të raportuara pas ndërhyrjeve kozmetike gjenitale bazohen në studime të vogla pa grup kontrolli, mund të ndikohen nga efekti i pritjes, dhe siguria e provave është e ulët; ky rishikim nuk përfshin studimet me filler. Edhe një rishikim tjetër sistematik, që përmblodhi mendimet e punonjësve të shëndetësisë, gjeti pak konsensus për efektin pozitiv të këtyre ndërhyrjeve në funksionin seksual. Prandaj për fillerin nuk krijohen pritshmëri në lidhje me funksionin seksual.

BURIMIPMID 31856125PMID 24405879PMID 34509752PMID 29198508PMID 17766626PMID 35969584PMID 42514211PMID 40029364PMID 41401752PMID 39529074

Shqetësimet që kërkojnë fillimisht vlerësim gjinekologjik

Nëse keni shqetësime si dhimbje, thatësi, dhimbje gjatë marrëdhënies seksuale, mosmbajtje të urinës ose ndjesi varjeje, nevojitet vlerësim gjinekologjik përpara se të merret në konsideratë filleri. Diagnoza dhe trajtimi i këtyre shqetësimeve janë një fushë e veçantë mjekësore.

Sipas deklaratës së qëndrimit të vitit 2020 të Shoqatës së Menopauzës së Amerikës së Veriut, sindroma gjenitourinare e menopauzës (GSM – gjendje që përfshin edhe atrofinë në vulvë dhe në vaginë) ka shumë gjasa të mos diagnostikohet sa duhet dhe të mos trajtohet mjaftueshëm, ndonëse në shumicën e rasteve simptomat mund të menaxhohen në mënyrë efektive. Deklarata përmend lubrifikantët dhe hidratuesit, trajtimet hormonale vaginale dhe opsione të tjera me barna. Cili prej tyre është i përshtatshëm varet nga vlerësimi mjekësor.

Bordi dhe Kolegji Evropian i Obstetrikës dhe Gjinekologjisë (EBCOG) kujton se te varja e organeve dhe te inkontinenca urinare nga sforcimi, trajtimi i linjës së parë është qasja konservative, pra jokirurgjikale, ndërsa te atrofia vaginale me simptoma shpesh përshkruhet estrogjen vaginal. Edhe ACOG i mban të ndara nga ndërhyrjet kozmetike indikacionet klinike si dhimbja gjatë marrëdhënies seksuale, varja vaginale dhe mosmbajtja e urinës. SOGC, nga ana e saj, rekomandon që grave që kërkojnë ndërhyrje kozmetike gjenitale t’u merret një histori e plotë mjekësore, seksuale dhe gjinekologjike (anamnezë).

Ka edhe studime të vogla ku injeksionet me acid hialuronik në vulvë dhe në vaginë janë provuar për atrofinë vaginale; për shembull, një studim i randomizuar te 20 gra që krahasoi acidin hialuronik me plazmën e pasur me trombocite. Megjithatë, kjo është një temë e veçantë mjekësore që i përket trajtimit të menopauzës dhe nuk është e njëjtë me fillerin në organet gjenitale të jashtme. Injeksionet në vaginë trajtohen veçmas në faqen Përtëritja e zonës gjenitale.

BURIMIPMID 32852449PMID 38811292PMID 31856125PMID 24405879PMID 39853463

Kufizimet e këtij trajtimi

Filleri gjenital është një trajtim për humbjen e vëllimit. Ai nuk i zëvendëson ndërhyrjet kirurgjikale dhe nuk zgjidh probleme të funksionit seksual. Të dhënat shkencore vendosin këto kufizime:

Zvogëlimi i buzëve të brendshme (labioplastika) është ndërhyrje kirurgjikale; filleri nuk e zëvendëson këtë procedurë.

Varja e mons pubis trajtohet në literaturën mjekësore me metoda kirurgjikale.

Humbja e vëllimit dhe varja janë probleme të ndryshme; autorët e një studimi të randomizuar rekomandojnë që ato të vlerësohen veçmas.

Fillerët me acid hialuronik pranohen si lloj filleri i kthyeshëm dhe dallohen nga fillerët që japin korrigjim të përhershëm. Në zonën gjenitale të dhënat afatgjata janë të kufizuara; edhe autorët e studimit të randomizuar theksojnë se nevojiten studime afatgjata.

Siguria dhe efektiviteti i ndërhyrjeve që synojnë të ndryshojnë pamjen e organeve gjenitale ose funksionin seksual nuk janë provuar.

Shqetësime si dhimbja, thatësia, mosmbajtja e urinës dhe varja nuk janë çështje kozmetike, por çështje për vlerësim gjinekologjik.

Ky informacion nuk jepet për t’ju shtyrë drejt një zgjedhjeje, por që të mund t’i krahasoni mundësitë. Cila rrugë ka kuptim për ju — filleri, një vlerësim gjinekologjik, një opsion kirurgjikal ose asnjëra prej tyre — përcaktohet nga vlerësimi gjatë konsultës dhe nga vendimi juaj.

BURIMIPMID 31856125PMID 36162942PMID 37673803PMID 42479576PMID 42514211

Rreziqet e njohura

Efektet anësore të raportuara në studimet për fillerin në labia majora janë kryesisht reaksione lokale të përkohshme dhe të lehta. Nga ana tjetër, ngjarje serioze, si dëmtimi i indeve nga bllokimi i enës së gjakut dhe infeksioni i rëndë, janë përshkruar në raporte rastesh.

Në studimin e randomizuar nuk u vu re asnjë ngjarje e padëshiruar serioze; u raportuan vetëm reaksione lokale të përkohshme dhe të lehta. Edhe në serinë retrospektive me 37 paciente u regjistruan vetëm ngjarje të padëshiruara të lehta. Të dhënat më të hollësishme për reaksionet lokale që mund të priten vijnë nga fillerët e fytyrës: një rishikim sistematik për fillerët me acid hialuronik në fytyrë raportoi ënjtje, dhimbje, skuqje, mavijosje, si dhe gunga dhe ngurtësim që ndihen në prekje. Sipas një artikulli tjetër rishikues për fillerët e fytyrës, shumica e efekteve të padëshiruara janë të lehta dhe të përkohshme; ndërsa bllokimet e enëve të gjakut, që ndodhin rrallë, duhet të njihen dhe të trajtohen shpejt. Megjithatë, këto të dhëna i përkasin fytyrës dhe nuk mund të zbatohen drejtpërdrejt në zonën gjenitale.

Një publikim që përshkruan bllokimin e enës së gjakut pas trajtimit me acid hialuronik në vulvë dhe në vaginë i shton një rast të katërt tre rasteve të raportuara më parë me ndërlikime vaskulare. Kjo paciente ishte trajtuar në labia majora, në labia minora dhe në vaginë; ajo pati dhimbje të forta dhe një plagë në lëkurë nga vdekja e indit. Trajtimi iu drejtua arteries pudendale të brendshme, një nga arteriet që furnizojnë me gjak zonën gjenitale. Autorët theksojnë se ky ndërlikim është i rrallë, por serioz, dhe se rastet e rënda mund ta rrezikojnë jetën.

Edhe infeksioni është ndër rreziqet e raportuara. Te një paciente që një vit më parë kishte bërë në organet gjenitale të jashtme një mbushës me përmbajtje të panjohur, pas një noduli inflamator (gungë që ndihet në prekje) u zhvillua një infeksion i rëndë i indit të butë (fasciit nekrotizues) dhe sepsë (gjendje e rëndë kur infeksioni prek gjithë trupin).

Raportet e rasteve nuk tregojnë sa shpesh ndodhin këto rreziqe, por kjo nuk do të thotë se rreziku mund të shpërfillet. ACOG kërkon që para ndërhyrjeve kozmetike gjenitale pacientes t’i shpjegohen ndërlikimet e mundshme, si dhimbja, gjakderdhja, infeksioni, mbresat dhe ndryshimi i ndjesisë.

TË LIDHURAÇfarë duhet të pyesni para një trajtimi?

BURIMIPMID 42514211PMID 28702976PMID 37261136PMID 42479576PMID 41023231PMID 33503739PMID 31856125

A mund të zhbëhet filleri?

Fillerët me acid hialuronik pranohen si lloj filleri i kthyeshëm: ndërlikimet e tyre mund të kthehen mbrapsht me një enzimë që quhet hialuronidazë. Edhe autorët e serive për labia majora theksojnë se trajtimi është i kthyeshëm.

Një artikull rishikues për fillerët e fytyrës e përmend kthyeshmërinë si veti të fillerëve me acid hialuronik dhe e dallon këtë lloj nga fillerët që japin korrigjim të përhershëm. Sipas një artikulli rishikues për hialuronidazën, enzima mund t’i kthejë mbrapsht ndërlikimet e këtyre fillerëve; megjithatë, të dhënat nga studime të kontrolluara për këtë janë të kufizuara, dhe në urgjenca si bllokimi i enës së gjakut trajtimi duhet bërë pa vonesë. Pjesa më e madhe e këtyre të dhënave vjen nga fytyra.

Klinika ka në dispozicion hialuronidazë. Për fillerët e bërë më parë diku tjetër, fillimisht pyetet për llojin e fillerit, kohën kur është bërë dhe zonën. Mbushësit me përmbajtje të panjohur, ose ata për të cilët nuk mund të konfirmohet se janë me acid hialuronik, nuk shkrihen drejtpërdrejt.

Prandaj, nëse keni bërë më parë ndonjë trajtim në këtë zonë, gjatë konsultës duhet të tregoni çfarë u bë, kur dhe nga kush. Nëse nuk e dini, thoni edhe këtë: edhe kjo është informacion.

TË LIDHURAShkrirja e fillerit

BURIMIPMID 38231537PMID 27241363PMID 28702976PMID 42479576