Lifting me fije Fox Eye / Cat Eye (‘sy dhelpre’)

Çfarë është lifting me fije Fox Eye / Cat Eye (‘sy dhelpre’)?

Liftingu me fije Fox Eye / Cat Eye është një trajtim lifting që mbështet me fije pjesën e jashtme të vetullës dhe indet rreth cepit të jashtëm të syrit, në drejtim të tëmthave. Në publikimet mjekësore nuk ka një procedurë të vetme që i përgjigjet këtij emri; kjo zonë trajtohet nën temat e ngritjes së vetullave, të uljes së cepit të jashtëm të syrit (ptozë kantale laterale) dhe të lëkurës që bie si kapak në zonën e tëmthave.

Në teknikat që përdoren për këtë zonë, fijet e dhëmbëzuara ose me nyje kalohen nën lëkurë në zonën e tëmthave dhe fiksohen në indin më të fortë brenda lëkurës së kokës. Në një studim, fijet u kaluan me një kanulë me majë të topitur (tub i hollë me majë jo të mprehtë) në shtresën e lirshme nën fascinë sipërfaqësore të tëmthave; pjesa e fijes që kapet u fiksua përtej vijës kockore temporale, te shtresa e fortë e indit lidhor nën lëkurën e kokës (aponeuroza). Në një studim tjetër, fijet u zgjatën deri te fascia e lëkurës së kokës, për ta shpërndarë ngarkesën në më shumë se një strukturë të fortë.

Fija i mban indet mekanikisht që në çastin kur vendoset; prandaj një pjesë e ndryshimit duket gjatë procedurës. Sipas një publikimi të bazuar në raste klinike, ngritja e vetullave me fije jep një ndryshim më të kufizuar se kirurgjia dhe duhet përsëritur në intervale të caktuara. Trajtimi nuk ndërhyn në qepallë, në muskujt e qepallës apo në kockë.

TË LIDHURALifting francez me fije

BURIMIPMID 42578186PMID 35880467PMID 39135300

Nga vjen ky emër?

“Fox eyes” (sy dhelpre) dhe “cat eyes” (sy mace) janë emra anglisht që janë përhapur në rrjetet sociale; nuk janë emra të një procedure apo teknike mjekësore. Ato përshkruajnë një pamje ku cepi i jashtëm i syrit dhe bishti i vetullës shtrihen lart dhe nga jashtë. Meqë i njëjti emër mund të përdoret si për trajtime me fije, ashtu edhe për procedura kirurgjikale të cepit të syrit, vetëm emri nuk tregon se për cilën procedurë bëhet fjalë.

Cilësia e përmbajtjeve të tilla është vënë në pikëpyetje edhe në studime. Në një studim që shqyrtoi 173 video për kirurgjinë estetike të cepit të syrit (kantoplastikë), pikët e cilësisë dhe të besueshmërisë rezultuan kryesisht të ulëta. 82,1% e videove ishin ngarkuar nga profesionistë shëndetësorë, ndërsa 46,2% përqendroheshin më shumë te promovimi sesa te informacioni shkencor ose edukativ. Në një studim tjetër që shqyrtoi postimet në rrjetet sociale për kirurgjinë e qepallave, ndër temat kryesore ishin pakënaqësia edhe kur rezultati ishte i pranueshëm, si dhe shqetësimi për shkak të një asimetrie të lehtë. Sipas studiuesve, njerëzit e vlerësojnë suksesin kryesisht nga pamja në fotografi.

Forma e zonës rreth syve ndryshon natyrshëm nga personi në person, sipas gjinisë dhe prejardhjes. Një studim që e tregoi këtë me matje tredimensionale thekson se këto dallime duhen marrë parasysh gjatë planifikimit. Prandaj asnjë formë syri nuk merret si standard apo objektiv; liftingu me fije diskutohet jo për të imituar një pamje, por për një gjetje të konstatuar gjatë konsultës.

BURIMIPMID 38918201PMID 42004284PMID 39839011

Pse ulet bishti i vetullës?

Me kalimin e moshës, indet e ballit dhe të vetullave ulen nën efektin e gravitetit. Kjo mund të vihet re si një pamje e rënduar e qepallës së sipërme. Sipas studimeve, shumë nga personat që paraqiten për estetikë të qepallave kanë edhe rënie të vetullave; prandaj vetullat dhe balli duhen vlerësuar veçmas. Në ballë, indi dhjamor nënlëkuror (shtresa e dhjamit nën lëkurë) është shpesh i pakët; prandaj puna me fije në këtë zonë kërkon njohuri të mira të anatomisë.

Vetulla nuk lëviz si një pjesë e vetme. Në shumicën e studimeve për ngritjen kirurgjikale të vetullave, pjesa e brendshme e vetullës u ngrit më së paku, ndërsa pjesa e jashtme më së shumti. Në këto studime, ngritja u pakësua dukshëm në periudhë afatgjatë dhe u pa se ishte e vështirë të ruhej fitimi, sidomos në pjesën e jashtme të vetullës. Edhe pse këto gjetje lidhen me metodat kirurgjikale, ato ndihmojnë të kuptohet pse ngritja e arritur në bishtin e vetullës nuk është e përhershme.

Me moshën nuk ndryshon vetëm lartësia e vetullës, por edhe forma e saj. Në një seri ku u shqyrtuan në mënyrë retrospektive (bazuar në të dhënat e regjistruara më parë) 29 pacientë të cilëve iu ngritën vetullat me fije, studiuesit theksojnë se ngritja e gjithë vetullës lart nuk sjell gjithmonë kënaqësi dhe rekomandojnë që të merret parasysh edhe këndi i pjesës së brendshme të vetullës. Me fjalë të tjera, çështja është më e hollësishme sesa thjesht “vetulla ime është e ulët”: gjatë konsultës vlerësohet veçmas cila pjesë e vetullës ka ndryshuar, sa dhe në cilin drejtim.

TË LIDHURANgritje e vetullave me fije

BURIMIPMID 39135300PMID 42077543PMID 39860496

Cepi i jashtëm i syrit dhe zona e tëmthave

Pozicioni i cepit të jashtëm të syrit dhe i bishtit të vetullës lidhet ngushtë me indet e zonës së tëmthave. Sipas një studimi që e shqyrtoi këtë temë, zona e tëmthave ndihmon që cepi i jashtëm i syrit dhe vetulla të qëndrojnë në vend. Fascia sipërfaqësore e tëmthave dhe indi lidhor nën lëkurën e kokës dobësohen me moshën. Ky dobësim kontribuon që lëkura të bjerë si kapak mbi cepin e jashtëm të syrit dhe që cepi i syrit të duket i anuar poshtë.

Prandaj liftingu me fije në këtë zonë nuk e prek drejtpërdrejt cepin e syrit. Duke i zhvendosur lart dhe nga jashtë indet e buta të tëmthave, ai e mbështet tërthorazi cepin e jashtëm të syrit dhe bishtin e vetullës. Në një studim teknik, për ngritjen e skajit të jashtëm të vetullës dhe të syrit u përdorën fije të tretshme (të absorbueshme) të dhëmbëzuara, së bashku me nyje. Nyjet u futën nën lëkurë, ndërsa fijet u zgjatën deri te fascia e lëkurës së kokës, në mënyrë që ngarkesa të shpërndahej në më shumë se një strukturë të fortë.

Këtu ka një dallim të rëndësishëm: fija nuk ndërhyn në strukturat mbështetëse të vetë qepallës dhe as në strukturën e kockave; ajo trajton lëshimin e indeve të tëmthave. Një gjetje që vjen nga qepalla ose nga struktura e kockave mbetet jashtë qëllimit të liftingut me fije dhe vlerësohet veçmas. Forma e lindur e syve tuaj, nga ana tjetër, nuk është as problem, as gjetje; nuk është as objekt i këtij trajtimi.

BURIMIPMID 42578186PMID 35880467

Çfarë raportojnë studimet?

Përgjigjja e shkurtër: shumë pak. Të dhënat e publikuara për këtë zonë vijnë nga seri të vogla pacientësh pa grup kontrolli. Nuk u gjet asnjë studim krahasues ose i randomizuar (ku pacientët ndahen rastësisht në grupe). Shifrat në këto seri janë vetëm matje të bëra te ata pacientë; nuk janë rezultati i pritur për asnjë person.

Matjet më të hollësishme për cepin e jashtëm të syrit dhe zonën e tëmthave vijnë nga një seri retrospektive me 22 gra aziatike. Në këtë seri, pjerrësia mesatare e cepit të jashtëm të syrit u rrit nga 2,1 gradë në 4,3 gradë në muajin e 6-të pas procedurës dhe u ul në 3,6 gradë në muajin e 12-të. Rritja e lartësisë së bishtit të vetullës u mat mesatarisht 2,4 mm në muajin e 6-të dhe 1,8 mm në muajin e 12-të. Efektet anësore u raportuan si të lehta dhe të përkohshme. Studiuesit e klasifikojnë studimin e tyre si nivel V të provave (seri pa grup kontrolli) dhe theksojnë se nevojiten studime krahasuese prospektive për të përcaktuar qëndrueshmërinë.

Në një studim teknik ku skaji i jashtëm i vetullës dhe i syrit u ngrit me fije me nyje, 34 pacientë u ndoqën për të paktën gjashtë muaj. Megjithatë, rezultati u mat me vlerësimin e vetë pacientëve dhe të dhënat u raportuan nga ekipi që e zhvilloi teknikën. Në një seri për vetullat me 29 pacientë, periudha e ndjekjes zgjati 3 muaj; 26 pacientë deklaruan se ishin të kënaqur ose shumë të kënaqur dhe nuk u vunë re ndërlikime serioze. Në një seri tjetër me 15 pacientë, në javën e parë vetullat u matën më poshtë se para procedurës, ndërsa në javën e 12-të si vetullat, ashtu edhe qepallat e sipërme ishin ngritur me rëndësi statistikore.

Një rishikim sistematik (shqyrtim që kërkon studimet për një temë sipas rregullave të caktuara dhe i vlerëson së bashku) për fijet e tretshme të përdorura në pjesën e mesme dhe të poshtme të fytyrës përfshin 12 studime dhe 818 persona. Në këtë rishikim, periudha më e gjatë e ndjekjes është 2 vjet; ndërlikimet u raportuan si të lehta, ndërsa të dhënat për efektivitetin afatgjatë mbetën të mangëta. Të dhënat specifike për vetullat dhe zonën rreth syve janë edhe më të kufizuara; për këtë zonë nuk u gjet asnjë ndjekje më e gjatë se një vit.

TË LIDHURAMbushës (filler) apo lifting me fije?

BURIMIPMID 42578186PMID 35880467PMID 39860496PMID 37060183PMID 39662017

Çfarë nuk mund të bëjë ky trajtim?

Kufizimi i parë: ndryshimi është i vogël. Matjet në këtë zonë janë në shkallë milimetrash dhe gradësh. Një publikim i bazuar në raste klinike thotë qartë se ngritja e vetullave me fije jep një ndryshim më të kufizuar se kirurgjia dhe se procedura mund të shkaktojë shqetësim. Ndryshimi rrënjësor i formës së syrit, heqja e lëkurës së tepërt të qepallës ose korrigjimi i një rënieje të theksuar të vetullave nuk janë gjëra që ky trajtim mund t’i bëjë.

Kufizimi i dytë: efekti është i përkohshëm. Sipas të njëjtit publikim, efekti i arritur me fije te vetullat zgjat rreth gjashtë muaj dhe, kur pakësohet, trajtimi duhet përsëritur. Edhe në serinë për cepin e jashtëm të syrit, vlerat në muajin e 12-të mbetën nën ato të muajit të 6-të. Këto rezultate nuk janë masë se sa do të zgjasë efekti, por gjetjet e dy publikimeve të vogla.

Kufizimi i tretë: provat janë të dobëta. Sipas një artikulli rishikues, liftingu me fije është përhapur më shumë nga kërkesa e pacientëve sesa nga të dhënat shkencore, dhe nuk janë shtuar prova të reja që ta mbështesin përdorimin e tij. Sipas një artikulli tjetër rishikues, me fijet e tretshme efektet anësore janë pakësuar, por efektiviteti afatgjatë ka mbetur i paqartë. Në një studim retrospektiv të kryer në disa qendra me 1500 pacientë, te të cilët u përdorën fije prej polidioksanoni (PDO) për përtëritjen e fytyrës, gjasat për t’u rikthyer për shkak të një rezultati të pamjaftueshëm u rritën me rritjen e moshës dhe të numrit të fijeve të përdorura. Për këtë arsye, studiuesit rekomandojnë që plani të përshtatet sipas moshës dhe numrit të fijeve, dhe që pritshmëritë të diskutohen në mënyrë realiste para procedurës. Këto kufizime nuk do të thonë se trajtimi nuk duhet bërë; ato thjesht ju ndihmojnë t’i vendosni pritshmëritë tuaja në një nivel realist.

BURIMIPMID 39135300PMID 42578186PMID 33471152PMID 30893160PMID 41050972

Cilat mundësi të tjera diskutohen për vetullat?

Për vetullat dhe zonën rreth syve nuk ka një metodë të vetme dhe asnjë metodë nuk ka efekt të pakufizuar. Sipas një artikulli rishikues që vlerëson teknikat e ngritjes së vetullave, asnjë nga metodat nuk është plotësisht e kënaqshme: efektet e tyre janë të kufizuara, kohëzgjatja e efektit është e shkurtër dhe ekziston mundësia e ndërlikimeve. Si metoda jokirurgjikale, ky rishikim përmend toksinë botulinike, e njohur zakonisht si botoks (injeksion që relakson muskujt), dhe filler (mbushës dermal). Këto metoda janë të përkohshme, kërkojnë më pak përvojë dhe, nëse shfaqet një ndërlikim, korrigjohen më lehtë.

Metodat kirurgjikale ndahen në tri grupe: ngritja e vetullave përmes prerjes që bëhet për estetikën e qepallave, ngritja e drejtpërdrejtë e vetullave dhe ngritja e vetullave dhe e ballit përmes ballit. Në një rishikim sistematik të literaturës për krahasimin e qasjeve të ndryshme kirurgjikale te rënia e pjesës së jashtme të vetullës, nga 26 artikujt e shqyrtuar vetëm 5 studime i plotësonin kriteret, dhe të gjitha ishin retrospektive.

As kirurgjia nuk e siguron lehtë qëndrueshmërinë në bishtin e vetullës. Në një artikull rishikues që vlerësoi studimet për ngritjen e ballit dhe të vetullave me teknikë të hapur ose endoskopike (përmes prerjeve të vogla, me kamerë), ngritja më e madhe e matur në periudhë afatgjatë nuk i kaloi 5,6 mm; edhe këto metoda nuk duken shumë efektive në ruajtjen e ngritjes, sidomos në pjesën e jashtme të vetullës. Prandaj pyetja kryesore nuk është “fije apo kirurgji”, por cila gjetje mund të trajtohet me cilën metodë dhe në çfarë mase. Vlerësimi kirurgjikal bëhet nga një mjek i specialitetit përkatës.

TË LIDHURABotoks për ngritjen e vetullave

BURIMIPMID 32308957PMID 32440431PMID 42077543

Anatomia e tëmthave dhe e zonës rreth vetullave

Kjo zonë kërkon kujdes, sepse në rrugën nga kalojnë fijet ka nerva dhe enë gjaku. Sipas një artikulli rishikues për anatominë në liftingun me fije, njohja e rrjedhës së enëve të gjakut të fytyrës është e rëndësishme për të ulur rrezikun e gjakderdhjes dhe të mavijosjes. Njohja e degëve të nervit fytyror, nga ana tjetër, është vendimtare për të ulur rrezikun e dëmtimit të nervit, i cili mund të shkaktojë dobësi ose paralizë të fytyrës.

Struktura që merr më shumë vëmendje në zonën e tëmthave është dega e nervit fytyror që vë në lëvizje muskujt e ballit (dega frontale). Një studim anatomik në kadavra, i kryer në 45 gjysmëfytyra, tregoi se kjo degë, pasi kalon harkun e kockës së mollëzës, ecën përgjatë zonës së tëmthave pranë pjesës së jashtme të vetullës. Degëzimi i përparmë dhe ai i pasmë i kësaj dege e kryqëzojnë një vijë reference, të tërhequr nga cepi i jashtëm i syrit lart dhe nga jashtë, përkatësisht në rreth 3 cm dhe 4 cm largësi. Edhe pse studimi u krye për ngritjen kirurgjikale të vetullave, zona që shqyrtoi përputhet me zonën e tëmthave nga kalojnë fijet në teknikat me fije. Dëmtimi i kësaj dege mund të bëjë që vetulla të mos lëvizë dot.

Ndër enët e gjakut, spikat arteria e mollëzës dhe e zgavrës së syrit (arteria zigomatiko-orbitale). Meqë kjo arterie lidhet me arterien e syrit, ajo përshkruhet si burim rreziku në procedurat në zonën e tëmthave. Një studim që shqyrtoi tomografinë e enëve të gjakut (angiografi me tomografi) te 197 pacientë tregoi se vendi i daljes dhe thellësia e arteries ndryshojnë nga personi në person. Qëllimi i ndarjes së këtyre informacioneve nuk është t’ju dekurajojë, por të tregojë pse në këtë zonë janë të domosdoshme njohuritë e anatomisë.

BURIMIPMID 39376117PMID 37652939PMID 40795108

Rreziqet e njohura

Pjesa më e madhe e të dhënave për efektet anësore të liftingut me fije është mbledhur për gjithë fytyrën dhe qafën; nuk u gjet një pasqyrë e veçantë e efekteve anësore vetëm për vetullat dhe cepin e jashtëm të syrit. Në një meta-analizë (analizë statistikore që bashkon rezultatet e shumë studimeve) me 26 studime dhe 2 827 pacientë, shkallët ishin këto: ënjtje 34%, mavijosje 26%, fije e dukshme ose që ndihet në prekje 10%, gropëzim i lëkurës 7%. Shkallët ndryshojnë në masë shumë të madhe nga një studim te tjetri. Sipas së njëjtës analizë, gjetjet që zgjasin më shumë se katër javë, pra fija e dukshme, gropëzimi dhe zhvendosja e fijes, mund të jenë më të rëndësishme nga ana klinike.

Në një rishikim sistematik me 59 artikuj, që shqyrtoi së bashku trajtimet në fytyrë dhe në qafë, gjetja e raportuar më shpesh është asimetria. Efektet anësore serioze janë të rralla; këto janë ndryshimi i ndjesisë, rënia e flokëve dhe dëmtimi i një ene gjaku ose i një gjëndre. Meqë në këtë trajtim fijet shtrihen brenda lëkurës së kokës, është e arsyeshme që mundësia e rënies së flokëve të diskutohet veçmas. Sipas një artikulli tjetër rishikues, infeksioni, granuloma (gungë e vogël e fortë që indet formojnë si reaksion ndaj një materiali të huaj), zhvendosja e fijes dhe dëmtimi i nervit janë gjetje më të rralla, por më të vështira për t’u trajtuar.

Në zonën e tëmthave janë raportuar edhe ndërlikime të enëve të gjakut, në raste të veçuara. Te një pacient, pas ngritjes së vetullave me fije, në enët sipërfaqësore të tëmthave u krijua një lidhje jonormale midis arteries dhe venës (fistulë arteriovenoze). Te një pacient tjetër, pas një trajtimi me fije në fytyrë, u formua një zgjerim i arteries temporale (pseudoaneurizëm). Të dyja rastet u vunë re si një ënjtje që pulson, në zonën e tëmthave ose në lëkurën e kokës.

Një artikull rishikues i vitit 2025 për ndërlikimet në sy nga trajtimet estetike shqyrtoi trajtimet me filler, botoks, injeksion dhjami, IPL (dritë e pulsuar intensive) dhe PRP (plazmë e përgatitur nga gjaku juaj). Ndërkaq, nuk u gjetën të dhëna sistematike për ndërlikimet në sy që lidhen posaçërisht me liftingun me fije. Kjo nuk tregon se rreziku mungon, por se mungojnë të dhënat.

TË LIDHURAPas liftingut me fije: çfarë duhet të keni parasysh?

BURIMIPMID 41988336PMID 34699439PMID 39760325PMID 37388255PMID 41468260PMID 40807018